Bacteriën kunnen op restjes groeien als je ze te lang laat staan. Je kan dit risico inderdaad verminderen door je warme restjes onmiddellijk in de koelkast te zetten (1). Volgens het Amerikaanse Ministerie van Landbouw (USDA) kun je kleine hoeveelheden warm voedsel onmiddellijk en veilig in de koelkast plaatsen (2).
De temperatuur van het eten ligt zoveel hoger dan de rest in de koelkast, dat je er alle producten mee opwarmt. Dit verhoogt de kans op bacteriën en schimmels. En dat terwijl je juist je eten in de koelkast zet om te voorkomen dat het bederft en gaat schimmelen!
Soep en stoofgerechten bederven sneller als je ze traag laat afkoelen. Je zou de temperatuur van jouw soep best binnen de 2 uur moeten kunnen verlagen tot een temperatuur van 10°C en ze vervolgens verder laten afkoelen in de koelkast.
Dat afkoelen moet wel zo snel mogelijk gebeuren: binnen de twee uur na bereiding zou het eten op een temperatuur van 4°C (dus koelkasttemperatuur) moeten zitten om bacteriegroei (en dus bederf) te voorkomen. Er bestaan verschillende manieren om voeding zo snel mogelijk af te koelen.”
Van soepen en sauzen tot volledige pastaschotels en geroosterde groenten. Voordat het eten de koelkast in kan, moet het wel altijd eerst afkoelen. Dit om te voorkomen dat de temperatuur in de koelkast te hard stijgt, waardoor de kast onnodig veel energie verbruikt.
Maar let op, laat de soep niet langer dan 2 uur buiten de koelkast staan, want bij kamertemperatuur kunnen bacteriën snel hun kans grijpen.
Wat zijn dan de regels voor het terugkoelen? Alle producten die opgewarmd of verhit zijn en die daarna gekoeld bewaard worden, moeten binnen vijf uur zijn teruggebracht tot een temperatuur van 7°C. Hoe langer de temperatuur tussen 55 en 15°C blijft, hoe meer kans de bacteriën hebben om uit te groeien.
Eten buiten koelkast bewaren
Het Voedingscentrum adviseert om bederfelijk voedsel na 2 uur buiten de koelkast niet meer te eten. Er kunnen bij kamertemperatuur gifstoffen vrijkomen. Het opwarmen van het eten doodt ziekmakers, maar de gifstoffen blijven aanwezig.
Producten kunnen elkaar besmetten en door voedsel af te dekken zorg je ervoor dat bacteriën niet onderling kunnen overspringen op elkaar. Daarnaast komt er veel damp vrij wanneer het eten nog warm is. Als je het niet meteen afdekt, droogt het eten uit”, stelt Zwietering.
Tip 2: Verhit restjes door en door
Verhit restjes en kliekjes altijd door en door tot ze stomend heet zijn, daarmee dood je alle bacteriën. Schep het goed om tijdens het verhitten. Warm kliekjes liever niet voor een tweede keer op. Je hebt dan meerdere keren dat het eten op kamertemperatuur komt.
Soep kun je nog 2 dagen bewaren in de koelkast.
Daarna gooi je de soep het beste weg, de kans op gevaarlijke bacteriën is dan namelijk een stuk groter.
Verdeel de soep in kleinere porties in ondiepe bakken; dit versnelt de afkoeling. Plaats de soep in een koudwaterbad of gebruik ijs om de temperatuur sneller te verlagen. Laat de soep afkoelen zonder deksel in een goed geventileerde ruimte.
Het komt neer op smaak die je „eruit kookt”, groenten die tot pulp verworden, schiftende room en een verbrande mond. We mailen met fabrikant Zwanenberg, producent van soepmerk Unox. „Doorkoken kan leiden tot smaakverlies en kan de textuur beïnvloeden: ingrediënten worden papperig”, luidt het antwoord.
De snelste manier om je eten af te koelen, is door de pot in een bak met koud water te zetten. In de zomer (of wanneer het binnen warm is) voeg je best ook wat ijsblokjes toe, zodat het water niet te snel opwarmt. Ververs het water om de 5 minuten, zodat het goed koel blijft.
Een van de beste manieren om soep op te warmen is op het fornuis. Dit zorgt voor een gelijkmatige opwarming en stelt je in staat om de temperatuur gemakkelijk te controleren. Giet de gewenste hoeveelheid soep in een pan en verwarm deze op een laag tot middelhoog vuur.
3. Laat de soep afkoelen. Voordat je de soep invriest, is het belangrijk om deze volledig te laten afkoelen. Warme soep in de vriezer kan leiden tot condensatie, wat zorgen voor ijskristallen en een gekke textuur.
Eten dat nog niet is afgekoeld zorgt ervoor dat de temperatuur in de koelkast stijgt. Hierdoor wordt de kans op te veel bacteriën vergroot en gaat de kwaliteit van de andere producten in je koelkast achteruit. Laat je warme eten dus een half uurtje afkoelen op het aanrecht en zet het dan alsnog koud.
Onderste niveau
In de meeste gevallen is het onderin het koudst. Hier bewaar je producten die snel bederven, zoals rauwe vis, vlees of gevogelte. Zorg ervoor dat deze producten goed afgedekt zijn, om kruisbesmetting te voorkomen.
Bewaartip voor dit product Laat restjes altijd snel afkoelen en zet ze goed afgesloten in de koelkast of vriezer. Laat restjes niet langer dan 2 uur buiten de koelkast staan.
Hoe sneller je het terugzet hoe beter, maar zet geen warme producten in de koelkast. Gooi het na 2 uur weg. Doe de koelkast altijd zo snel mogelijk weer dicht. Zet eten met de kortste houdbaarheid vooraan.
Volgens het Federaal Agentschap voor de Voedselveiligheid (FAVV) mag je gekookte pasta niet langer dan twee dagen in je koelkast bewaren: "Wie pasta eet die langer dan twee dagen bewaard is, kan erg ziek worden.
Over het algemeen geldt voor verse maaltijden en restjes eten dat deze in de koelkast maximaal 5 dagen goed blijven. Wil je een maaltijd langer bewaren, dan kun je deze ook invriezen. In de vriezer kunnen maaltijden tot wel 3 maanden bewaard worden.
Laat restjes soep niet langer dan 2 uur buiten de koelkast staan. Verdeel de soep in eenpersoonsporties over afsluitbare vershoudbakjes. Dat is makkelijk stapelen en ontdooien. Schep een bakje niet te vol: vloeistof zet nog uit in de vriezer.
Ziet de soep er niet lekker uit en ruikt het zuur? Dan kunt u hem beter weggooien. Bij de varianten met melk of room kan het zijn dat het gaat schiften. Dit kan geen kwaad, door hem op te warmen en door te roeren, zullen de vlokken verdwijnen.
Zet je pan in een bak met koud water, ijsblokjes, en flink wat voor een snellere afkoeling. Zorg voor circulatie door de pan op een rooster te zetten. Roer de soep regelmatig goed door! Portioneer en verspreid.