Hoeveel soja mag ik eten? Volgens het Voedingscentrum passen sojaproducten zoals tofu, tempé en sojadrink in een gezond voedingspatroon. Het advies is om maximaal 2-3 porties sojaproducten per dag te eten of drinken. Vervang bijvoorbeeld een aantal keer per week rood vlees door een sojaproduct zoals tofu.
Soja is een hoogwaardige proteïne – een of twee porties sojaproducten per dag kunnen goed zijn voor onze gezondheid . Sojabonen bevatten hormoonachtige stoffen (fyto-oestrogenen) die de werking van het vrouwelijke hormoon oestrogeen nabootsen. Men denkt dat soja overgangsklachten (zoals opvliegers) kan verminderen.
Veel soja stimuleert dus de oestrogeen aanmaak in het lichaam, maar het kan deze ook verstoren. Volgens onderzoek heeft een verstoring effect op de menstruatiecyclus, maar zou het ook de schildklierfunctie beïnvloeden en zo vermoeidheid en futloosheid aanwakkeren.
Bij sommige mensen kunnen sojaproducten een opgeblazen gevoel of darmklachten veroorzaken. Vaak ligt een onderliggend darmprobleem of een onevenwichtige darmflora aan de basis. Ongeveer driekwart van de soja wereldwijd wordt geproduceerd als veevoer.
Soja en isoflavonen. Soja bevat isoflavonen, stoffen die erg lijken op het hormoon oestrogeen dat het lichaam zelf maakt. Isoflavonen worden ook wel plantaardige oestrogenen of fyto-oestrogenen genoemd. Deze fyto-oestrogenen kunnen invloed hebben op vormen van kanker die gevoelig zijn voor hormonen, zoals borstkanker.
De soja die we in Nederland gebruiken, komt vooral uit Zuid-Amerika. Daar zorgt de teelt voor allerlei problemen: er wordt bos voor gekapt, de bodem raakt uitgeput en het water wordt vervuild door bestrijdingsmiddelen en kunstmest. De meeste soja wordt verwerkt in veevoer.
Na het eten van soja kunnen allerlei mogelijke allergische reacties optreden, gaande van huidklachten, angio-oedeem (zwellingen, meestal in gezicht en keel) tot roodheid, jeuk, problemen met de luchtwegen, maagdarmklachten enzovoort.
Je hoeft je dus geen zorgen te maken over hormonen in soja. Integendeel, soja is een gezonde bron van plantaardige eiwitten, onverzadigd vet, koolhydraten, vezels, ijzer, vitamine B1, fosfor, magnesium en koper. De kwaliteit van de eiwitten uit soja is vergelijkbaar met koemelkeiwit.
Van rauwe of onvoldoende verhitte peulvruchten kun je last krijgen van je darmen. De verschijnselen van een lectinevergiftiging zijn buikpijn, misselijkheid, koorts en lichte diarree. Deze klachten komen vaak binnen 3 uur. Meestal voel je je na 4 a 5 uur beter.
Soja yoghurt gezonder dan het origineel
Ga voor soja. In een bakje sojayoghurt zit niet alleen het meeste eiwit. Er zit ook weinig ongezond verzadigd vet in. En het bevat meestal geen suiker.
Van alle zuivelvervangers is sojadrink wat betreft voedingswaarde de beste vervanger. Het lijkt op die van halfvolle melk wat betreft eiwit en energie. Calcium, vitamine B2 en B12 worden vaak toegevoegd en soms ook vitamine D.
Veel vleesvervangers hebben sojabonen als belangrijkste grondstof. Daar zitten hoogwaardige eiwitten, ijzer en vitamine B1 in, en dat maakt soja een goed alternatief voor vlees. Ook qua textuur komt soja – vooral in combinatie met tarwegluten – behoorlijk dicht bij echt vlees in de buurt.
Is soja veilig om te eten of drinken? Aan het gebruik van soja zijn geen specifieke risico's verbonden. Wel wordt zwangeren geadviseerd om niet te veel sojaproducten te nemen. In sojaproducten zitten zogenaamde isoflavonen.
Het lijkt erop dat de inname van soja een beschermend effect heeft op borstkanker, prostaatkanker, longkanker, darm- en maagkanker. Als man zijnde hoef je niet bang te zijn voor borsten, en bij vrouwen zal het je hormoonbalans niet in de war schoppen. Sterker nog, het zal het wat meer reguleren.
Bijwerkingen van soja kunnen zijn: een opgeblazen gevoel, constipatie, diarree en misselijkheid . Er zijn interacties gemeld tussen bepaalde sojaproducten die veel tyramine bevatten (zoals tofu en sojasaus) en monoamineoxidaseremmers (een groep antidepressiva) (bijvoorbeeld gevaarlijk hoge bloeddruk).
Helaas bevatten soja en andere peulvruchten ook een hoop anti-nutriënten, waaronder lectinen. Lectinen zijn complexe eiwitten die je darmwand kunnen 'irriteren' en zelfs verhoogd doorlaatbaar maken. Met andere woorden, je darmwand kan opengescheurd worden omdat zij aan een soort van schoenveters knabbelen.
Soja en uw darmgezondheid
Er is onderzoek gedaan naar de manier waarop bacteriën in sojaproducten, vooral gefermenteerde sojaproducten zoals miso en natto, kunnen bijdragen aan een gezondere darmflora door uw goede darmbacteriën te voeden .
Er zijn enkele misvattingen over de gezondheidseffecten van soja, maar over het algemeen kan je soja veilig eten. Voor een gezonde voeding is variatie het sleutelwoord. Als veilige dosis worden 2 tot 4 porties soja per dag gezien. Een portie is: een glas sojamelk (200-250 ml) of een bakje tofu, tahou of tempé.
Ontbossing en mensenrechten
De sterk toenemende vraag naar soja leidde de afgelopen decennia tot grootschalige ontbossing. Maar ook andere belangrijke natuur zoals savannes en graslanden worden vernietigd. In Brazilië vindt de meeste sojateelt plaats in de Cerrado, leefgebied van onder meer de jaguar.
Soja en schildkliergezondheid
Hoewel uit onderzoek blijkt dat soja geen trage schildklier (hypothyreoïdie) veroorzaakt, kan soja de opname van jodium belemmeren en is jodium nodig om schildklierhormonen aan te maken. Het is daarom belangrijk om ervoor te zorgen dat de inname van jodium ook voldoende is.
Mensen vreesden lange tijd dat het eten van soja hun oestrogeenspiegel zou verhogen, wat volgens hen hormoonverstorende effecten zou kunnen hebben, de vruchtbaarheid zou kunnen aantasten en borstkanker zou kunnen veroorzaken . Onderzoek heeft echter aangetoond dat soja-isoflavonen in het lichaam als een zwakke vorm van oestrogeen werken.
Gebleken is dat het aanbrengen van stoffen uit soja de elasticiteit en dikte van de huid kunnen verhogen. Daarnaast bevat het stoffen die pigmentvlekjes door de zon verminderen, en werkt het talgregulerend.
Soja allergie en fysieke symptomen
Bij een soja intolerantie kan er sprake zijn van de volgende lichamelijke symptomen: Problemen met de spijsvertering, zoals diarree of constipatie. Buikpijn of een opgeblazen gevoel. Misselijkheid.
In soja zitten isoflavonen, fyto-oestrogenen en andere antinutriënten. Deze stofjes zouden onder andere invloed hebben op (borst)kanker, een verstoorde hormoonhuishouding en borstgroei bij mannen. Een ander mogelijk probleem zou zijn dat soja genetisch gemodificeerd wordt en daarmee ook schadelijk is.