Een goede regel die je kunt hanteren is de volgende: begin met oogsten als tweederde van het loof is uitgedroogd. Het uitdrogen en omvallen van het loof noemt men ook wel strijken. Oogst je eerder, dan zullen je uien een stuk kleiner zijn.
Rond half juli laten de uien hun loof hangen, vaak van de ene op de andere dag. Het loof wordt geel en dat is het signaal dat de uien klaar zijn om te oogsten.
Oogst de uien pas wanneer het loof droog wordt (vanzelf).
Als de bollen na een regenachtige zomer nog groen zijn, til ze dan lichtjes op met een spitvork. Dit scheurt een groot deel van de wortels en versnelt de rijping.
Uien oogsten
Zo haal je eind juni tot augustus al grote bollen uit de grond wanneer je plantuien hebt gepoot. De gezaaide uien oogst je rond augustus t/m oktober zodra al het loof is afgestorven.
Zaaien en telen van uien
Zaaien kan tussen maart en midden april in rijen met een afstand van 25 cm en een diepte van ongeveer 5 mm. Later uitdunnen zodat de planten ongeveer 5-10 cm uit elkaar staan. Het planten van plantuien kan in maart en april met een plantafstand van 25 x 10 cm.
Uien en sjalotten zijn rijp van zodra de stelen beginnen te knakken én twee derde van het loof is opgedroogd. Trek ze uit de grond, en laat ze mooi gespreid drogen op bijvoorbeeld een krant in een ruimte met veel luchtcirculatie en uit de felle zon. Na ongeveer een week zijn ze droog.
Het kan dus flink wat schelen als je er te vroeg bij bent. Echter, te laat je uien oogsten is ook niet ideaal. Daar je bij te vroege oogst wat kleinere uien zult hebben, loop je bij te laat oogsten het risico dat de uien openbarsten. Bovendien bewaren te laat geoogste uien minder goed.
Het vanggewas na de hoofdteelt zorgt ervoor dat er stikstof uit de bodem wordt getrokken, daarmee spoelt het niet uit in het grondwater. Hoe eerder een vanggewas wordt ingezaaid, hoe beter het zijn werk kan doen. Voor de waterkwaliteit is om die reden 1 oktober als uiterste datum voor het inzaaien ingesteld.
Het opkweken uit plantuien is de makkelijkste en snelste manier om (grote) uien te kweken. Maak dan met een pootstok of iets dergelijks gaten in de grond. Je kunt de plantuien dan ongeveer 5-6 centimeter diep planten. Dieper mag ook maar het duurt dan net iets langer voor ze boven komen.
Van plantui naar ui
Stukken makkelijker én sneller. Anders dan bij knoflook, waar 1 knoflookteentje uitgroeit tot een hele bol knoflook, wordt 1 plantuitje slechts 1 ui. Houd daar dus rekening mee als je een plan maakt voor de hoeveelheid.
Als je de ui niet oogst, maar in de grond laat zitten, kan er een nieuwe uienplant uit gaan groeien. Als je een ui doorsnijdt, zie je dat er allemaal lagen zitten. Tussen die lagen groeien de blaadjes omhoog. Aan de bovenkant van de bol komen ze tevoorschijn.
Natuurlijk kun je ze dan opeten, maar je eet ze vast niet allemaal tegelijk op. Om een ui langer te kunnen bewaren, kun je ze vlechten en ophangen. Dat vlechten doe je net zoals je met een kapsel zou doen. Je begint met drie uien (je vlecht de slierten die aan de uien vastzitten) en vlecht er telkens een ui bij in.
Door uien naast wortels te planten, worden de wortelvliegen misleid door de geur van de uien, waardoor ze de wortels niet zullen aantasten.
Het oogsten van de uien is een kwestie van de bollen uit de grond trekken zodat de worteltjes loskomen van de bodem. De uien inclusief het loof kunnen vervolgens op de grond blijven liggen totdat het loof helemaal is uitgedroogd. Uitgedroogd loof zorgt ervoor dat de uien beter houdbaar zijn.
Voor uien geldt iets vergelijkbaars: de boer krijgt gemiddeld 3-15 cent per kilo bij een kostprijs tussen 8 en 12 cent per kilo, de consument betaalt in de winkel minstens €1,50/kilo.
Hoe herken ik bederf? De ui is verdroogd, verkleurd of verrot. Voorgesneden uien worden slap, beschimmelen en verspreiden een zure geur. Bederf herken je snel door goed te kijken, ruiken of proeven.
De oogst vindt afhankelijk van het ras plaats in augustus of september. De laat geoogste uien worden meestal bewaard. De buitenste rok droogt in tot een droge, strogele huid, die de bol tijdens de bewaring beschermt.
Ajuin die je in de herfst plant, kun je oogsten vanaf begin tot halfweg de zomer. Wanneer uien oogsten? De ajuin is klaar om geoogst te worden wanneer het loof verlept en gaat hangen. Haal de ajuin voorzichtig uit de grond met een spitvork, zodat je de bollen niet beschadigt.
Je kan uienschillen gewoon mee in je groentesoep koken. Dat geeft een krachtige smaak aan je soep en het geeft het water een kleurtje. Je kan uienschillen gebruiken in plaats van bouillonblokjes.
Hiervoor heeft de overheid beleid ingesteld, waarbij boeren op vaste data moeten oogsten, zoals 1 oktober geldt voor aardappelen. Na deze datum moet er namelijk een 'vanggewas' worden ingezaaid, zoals gras of wintertarwe. Dat houdt stikstof vast, zodat het niet in de bodem en het grondwater terechtkomt.
Een vanggewas moet tot 1 februari blijven staan. Vanaf die dag mag u het vernietigen. Dit geldt niet voor de winterteelt, omdat veel winterteelten een bepaalde oogstperiode hebben.
Stimuleringsregeling vanggewas
Het telen van een vanggewas hoeft niet wanneer er een winterteelt geteeld wordt. Wordt er géén winterteelt geteeld en er wordt ook géén vanggewas gezaaid of te laat, dan volgt er een korting op de stikstofgebruiksnorm in het volgende jaar.
Mijn uien zijn heel erg klein gebleven weet jij hoe dat komt? Dit kan zijn omdat er te weinig voeding in de grond zit, in het algemeen blijven biologische pootuien een stuk kleiner en misschien zijn ze dan te vroeg geoogst.
Dit kan te maken hebben met het weer: te warm, te koud, te droog, te nat. Veel wind kan ook de oorzaak zijn: dan moet je plantjes te veel energie stoppen in het rechtop blijven staan en gaat dat ten koste van de groei. Staan plantjes te dicht op elkaar dan kunnen ze ook niet goed groeien.