Koken met krijt Om toch calcium op te kunnen nemen, werd vroeger regelmatig krijt toegevoegd tijdens het koken van de rabarber. Nu is het gebruikelijker om de hoeveelheid oxaalzuur te verminderen door de rabarberstengels te overgieten met kokend water en circa 15 minuten te laten staan.
Calcium uit de voeding bindt oxaalzuur in de darmen. Er komt dan minder oxaalzuur in de urine en dat maakt de kans op stenen kleiner. Gebruik daarom elke dag 3 tot 4 producten van 500 ml vloeibare zuivel, zoals melk, karnemelk of yoghurt.
Rabarber oogsten
Oogsten kan vanaf april tot de langste dag (21 juni). Vanaf dan keert het oxaalzuur stilaan terug vanuit de bladeren naar de stelen en is het niet meer aan te raden om ze nog te oogsten. De bladstelen moet je afdraaien of uittrekken en zeker niet afsnijden.
Je kan de werking van het oxaalzuur wel verminderen door rabarber te schillen en kort op te warmen. Volgens sommigen kan je de stof ook neutraliseren door wat calciumcarbonaat (kalk) aan jouw bereiding toe te voegen.
Het eten van veel oxalaat kan leiden tot meer losse oxalaatdeeltjes in de urine, wat het risico op het ontwikkelen van stenen vergroot. Voedingsmiddelen die rijk zijn aan oxaalzuur zijn: spinazie, rabarber, (snij)bieten, paprika en witte bonen.
Stapeling van oxaalzuur kan bot, ogen, hart, vaten en perifere zenuwen aantasten en leiden tot botbreuken, slechtziendheid, vaatontsteking, hartfalen en zenuwaandoeningen (neuropathie) als gevoelloosheid en pijnlijke tintelingen en spierproblemen. Nierfalen kan op iedere leeftijd maar ook bij zuigelingen optreden.
Rabarber draagt bij aan een gezonde spijsvertering dankzij de vezels die erin zitten. De vriendelijke bacteriën in je darmen voeden zich namelijk met deze vezels. Ook helpen vezels bij het soepel en regelmatig houden van je stoelgang, wat het risico op obstipatie verkleint.
Rabarber bevat wel kleine hoeveelheden oxaalzuur. Wanneer je hier een overdosis van binnenkrijgt, kan dat je zenuwstelsel, botten en nieren aantasten. Maar hiervoor moet je wel een ongelofelijk grote hoeveelheid rabarber eten.
Door extra calciumcarbonaat toe te voegen, bied je het oxaalzuur een alternatief om zich aan te binden. Zo blijft het natuurlijke calcium in de spinazie of rabarber beschikbaar voor je lichaam en wordt het niet geblokkeerd.
Naast dat het niet goed is voor de plant om na de langste dag nog te oogsten, is er nog een reden voor jouzelf om na die tijd voor een andere groente te kiezen. De hoeveelheid oxaalzuur neemt vanaf 21 juni sterk toe. Een te hoge inname hiervan kan schadelijk zijn voor je gezondheid.
Jammer genoeg kun je rabarber niet het hele jaar lang eten. Het seizoen van rabarber loopt van eind maart tot en met juli, met mei als topmaand. Da's niet zo lang, dus tijdens het rabarberseizoen kun je maar beter volop genieten van deze lekkernij.
Voor rabarber geldt: hoe dunner en steviger de stelen, hoe lekkerder de rabarber. Er zijn verschillende soorten rabarber: met groene, groenrode of rode stelen. Hoe roder de stengels, hoe zoeter de rabarber. Groene stelen zijn zuurder dan rode, maar ze zijn niet onrijp.
Rabarber forceren, ook wel bekend als rabarber voortrekken, houdt in dat je een emmer of een zogeheten trekpot over de rabarberkronen zet. Zo kan er geen licht bij de plant komen, waardoor die lange stengels gaat aanmaken die op zoek zijn naar licht.
Dus je kunt vanaf 21 juni met een gerust hart rabarber blijven eten. Sommige rassen ontwikkelen bloemknoppen, de vorming hiervan is sterk afhankelijk van het ras, het land en het klimaat waar de plant staat. De bloemknoppen worden ook wel in een jong stadium geoogst en als delicatesse gegeten.
Oxaalzuur kan alleen het lichaam verlaten via de urine. Door de hoge concentratie kan het samen met calcium in het nierweefsel neerslaan en nierstenen vormen. Ook kan calcium met oxalaat meer verspreid in het nierweefsel neerslaan. Door de 'nierverkalking' die zo ontstaat, kunnen de nieren ernstige beschadigd raken.
Krijt is onder andere geschikt voor het binden van oxaalzuur in rabarber. Het maakt de rabarer minder zuur. Krijtpoeder kunt u ook gebruiken in uw zelfgemaakte tandpasta of voor het verwijderen van vetvlekken uit textiel.
Zuur minnende planten
Er zijn ook planten die júist graag in een meer zure grond staan. Bij deze planten is het afgeraden om kalk te gebruiken. Planten die kalk niet fijn vinden, zijn hortensia, azalea, heideplanten, rododendron, veenbes, skimmia, camelia en brem.
Rabarber kweken: verzorgtips
Geef in het voorjaar een goede dosis meststof of compost om de groei te bevorderen. Gedroogde koemest is ideaal. Het is niet alleen een meststof maar verbetert ook je bodem. Het is een organische meststof dus je kunt er nooit echt te veel van geven.
Omdat rabarber zuur smaakt (de zuurheid is afhankelijk van het ras), wordt er vrijwel altijd suiker aan toegevoegd. Om die hoeveelheid suiker te verminderen kan er een stijfgeslagen eiwit door de rabarbermoes worden geroerd. Ook het theelepeltje geprecipiteerd krijt maakt dat de smaak minder zuur wordt.
U kunt gebruikt oxaalzuur makkelijk en veilig afvoeren door de hoeveelheid die u heeft gebruikt te neutraliseren met bakpoeder (natriumbicarbonaat) of soda. Het resulterende mengsel is geheel onschadelijk voor het milieu.
Het antwoord van Karolien: "De bladeren van rabarber bevatten veel oxaalzuur, en zijn om die reden giftig. De stengels bevatten wat oxaalzuur, maar zeker geen hoeveelheid om ons zorgen over te maken.”
De bladeren van rabarber bevatten zo veel oxaalzuur dat ze giftig zijn, eet deze dus nooit. De kleine hoeveelheid zuur in de stengels kan geen kwaad zo lang je geen enorme hoeveelheden achter elkaar eet. Je moet meer dan een halve kilo per dag eten, wil je teveel oxaalzuur binnenkrijgen.
Eet vezelrijk en gevarieerd: veel groente, fruit en volkorenbrood en peulvruchten. Sla vooral je vezelrijke ontbijt niet over, dat stimuleert de spijsvertering. Drink 1,5 tot 2 liter per dag: vezels werken als een spons: ze nemen vocht op en zorgen daardoor voor een soepele ontlasting.
De geneeskrachtige plant werkt laxerend (verzacht de ontlasting) en tegen diarree en stimuleert de darmperistaltiek. Hij heeft ook adstringerende en ontstekingsremmende eigenschappen.
Het is rijk aan voedingsvezels, zit bomvol vitaminen en werkt laxerend, eetlustopwekkend, het versterkt de maag en is goed als je last hebt van bloedarmoede. Ook zorgt rabarber voor een natuurlijke reiniging van de lever.