De kans dat listeria aanwezig is in harde boerenkaas van rauwe melk is klein.
De kans op besmetting met Listeria is klein. Jaarlijks zijn er ongeveer 40 tot 60 gevallen van Listeria besmetting bekend maar de gevolgen kunnen ernstig zijn. Vooral zwangere vrouwen moeten oppassen omdat het bij die groep kan leiden tot een miskraam of vroeggeboorte.
Listeria monocytogenes kan worden gekweekt uit ongeveer 5% van de rauwe (ongepasteuriseerde) melkmonsters, en uit casusverslagen is gebleken dat ziekten bij mensen kunnen worden veroorzaakt door de consumptie van ongepasteuriseerde, besmette melk (1-4).
Pasteurisatie doodt Listeria M.
Door pasteuriseren gaat Listeria M. dood. Het is belangrijk bij de productie van rauwe en gepasteuriseerde zuivelproducten te zor- gen voor een algemeen goede hygiëne om een (na)besmetting tijdens het productiepro- ces te voorkomen.
Als je rauwe melk verhit kun je het wel veilig drinken. Melk uit de supermarkt is niet rauw en kun je wel drinken. Als je twijfelt kun je bij de ingrediënten op de verpakking zien of de melk rauw of verhit (gepasteuriseerd) is. Calcium is tijdens de zwangerschap belangrijk voor de botopbouw van je baby.
Ongepasteuriseerde melk kan potentieel ziekteverwekkende bacteriën bevatten. Mensen met een verzwakt immuunsysteem, zwangere vrouwen en jonge kinderen lopen een verhoogd risico en wordt geadviseerd rauwe melk te vermijden.
Met pasteuriseren wordt melk 15 tot 30 seconden verhit tot 72 °C om bacteriën te doden. Bij rauwe melk is de kans groter dat er ziekmakende bacteriën in zitten.
Een klein deel van de mensen krijgt hersenvliesontsteking als gevolg van besmetting met de Listeria bacterie. Vaak ontstaat dit pas enkele dagen na besmetting met de bacterie (gemiddeld na 9 dagen) Zij hebben last van hevige hoofdpijn, misselijkheid, braken en overgevoeligheid voor licht en geluid.
misselijkheid. hoofdpijn. rugpijn. eventuele diarree en lage buikpijn.
De listeria-bacterie wordt gedood als een product gedurende minimaal 2 minuten verhit wordt tot 70 graden (kerntemperatuur).
Onduidelijkheid over ziektegevallen
Het ministerie zegt in antwoorden op Kamervragen van BBB dat naar schatting 52.000 mensen per jaar ziek worden door zuivel, "waarbij rauwe melk als belangrijkste bron wordt gezien". Het ministerie verwijst daarbij naar een rapport van het RIVM uit 2022.
In de periode 2019 tot en met 2023 is de stijging in het aantal gemelde gevallen significant, in 2019 waren er 2621 gevallen van listeriose gemeld (EFSA 2024). De meeste gevallen van listeriose werden vastgesteld bij personen die ouder zijn dan 64 jaar (2,1 gevallen per 100.000 populatie).
Update - De regels in de Warenwet rondom de verkoop van rauwe melk veranderen per 1 januari 2025. Met ingang van die datum moeten rauwe melk en room maandelijks worden gecontroleerd op de aanwezigheid van salmonella, campylobacter en shigatoxineproducerende E.
6 tips om listeriose tijdens je zwangerschap te voorkomen
Eet geen producten die grote kans hebben besmet te zijn: neem geen rauwe vis, gerookte vis, rauwe eieren, rauwe melk of kaas gemaakt van rauwe melk, vleeswaren zoals paté of gekookte ham die al lang bewaard zijn of rauw vlees.
Rauwmelkse kaas is natuurlijk niet per definitie schadelijk, maar het is ook niet geheel risicovrij. Doordat melk doorgaans is gepasteuriseerd, worden de bacteriën erin onschadelijk gemaakt. Rauwmelkse kaas is toch onverminderd populair door de diepere smaak, juist door die bacteriën.
Het risico op ziek worden na het eten van een niet doorbakken stuk zalm is zodoende erg laag. Groepen als ouderen en zwangeren kunnen beter geen enkel risico nemen, hoe klein ook. Bij een kerntemperatuur van 70 graden gedurende 20 seconden is de listeriabacterie gedood.
Neem contact op met uw huisarts als u zich ziek voelt of als u zich veel zorgen maakt. U hoeft zich echter geen zorgen te maken als u per ongeluk iets heeft gegeten of gedronken waar u achteraf over twijfelt. De kans dat u door één keer iets verkeerds te eten meteen een infectie oploopt is erg klein.
Als een zwangere vrouw ziek wordt van listeria is het mogelijk dat het ongeboren kind ook besmet raakt. De zwangere vrouw heeft dan vaak klachten als hoofd-, rug-, gewrichts- en spierpijn en flinke koorts. Soms worden deze klachten voorafgegaan door buikgriepachtige klachten, zoals diarree.
In rauwe vis, zoals gerookte zalm en rauwe sushi, kan listeria of toxoplasmose zitten. Hier kan je een infectieziekte van krijgen, die gevaarlijk kan zijn tijdens de zwangerschap. Als de vis goed is verhit (gebakken of gekookt) kan je het wel veilig eten.
De kans om listeria te krijgen is klein, maar de gevolgen kunnen ernstig zijn. Zwangere vrouwen en pasgeboren baby's lopen meer risico bij een besmetting met listeria.
Het risico op besmetting met de listeria bacterie is gelukkig niet groot. Naar schatting loopt 0.0025% van de zwangere vrouwen deze besmetting op. Omdat de gevolgen van besmetting voor de foetus ernstig kunnen zijn, is het raadzaam om goed op te letten met wat je eet.
Deze klachten beginnen vaak tussen de 12 en 96 uur na het eten van besmet voedsel. Meestal gaan deze klachten na drie tot zeven dagen vanzelf voorbij.
Schoon melken en een goede hygiëne blijven op zijn plaats. 'De kans dat je ziek wordt van rauwe melk is klein, maar hij is er wel', zegt BBZ-voorzitter Irene van der Voort.
Kroepoek kun je beter niet eten. Kroepoek wordt gemaakt van garnalen. Hierin kunnen schadelijke stoffen zitten zoals kwik of dioxine, wat gevaarlijk kan zijn voor je ongeboren baby. Heb je wel een keer een aantal stukjes kroepoek gegeten, dan hoe je je niet gelijk zorgen te maken.
Voor zwangere vrouwen bestaat het risico op listeriose wat kan leiden tot ernstige complicaties, zoals een miskraam. Hebt u per ongeluk een stukje rauwmelkse kaas gegeten tijdens uw zwangerschap? Dat is geen reden voor paniek. Het risico op een listeriabesmetting is gelukkig heel erg klein.