De ideale baktemperatuur voor brood ligt meestal tussen de 190°C en 230°C, afhankelijk van het soort brood. Witbrood en zoete broden bak je vaak op lagere temperaturen (rond de 190°C tot 200°C), terwijl hartigere broden zoals volkoren of zuurdesembrood vaak hogere temperaturen vereisen (tussen de 210°C en 230°C).
De invloed van temperatuur tijdens het bakken
Een te hoge temperatuur (boven 240 graden) kan er juist voor zorgen dat de korst te snel bruin wordt, terwijl de binnenkant nog niet gaar is. Over het algemeen bakt u de meeste broden het best tussen 200 en 230°C, afhankelijk van het type brood en de gewenste korstkleur.
Brood van mager deeg bak je bijvoorbeeld op 88-100 graden Celsius , terwijl brood van zwaarder deeg op 82-93 graden Celsius gaar is. Er zijn twee manieren om brood te bakken: je kunt de oven 15 minuten voorverwarmen op 255 graden Celsius of het deeg direct in de oven leggen zonder voor te verwarmen.
Als het brood goed gerezen is bakken in een hete oven van 200 °C (heteluchtoven 180°C) gedurende 35-40 minuten. Voor kleine broodjes is 15 tot 20 minuten voldoende. Het brood is gaar als het hol klinkt als u er op klopt. Voor een mooie bruine korst bestrijken met wat water zodra het brood uit de oven komt.
Bij broodbereiding met tarwemeel of tarwebloem houden bakkers meestal een deegtemperatuur aan van 27° Celsius, voor rogge is dit 29° Celsius. De deegtemperatuur van 27° is, voor thuisbakkers, geen heilige graal.
De temperatuur van de kamer kan gist ook nadelig beïnvloeden. De ideale temperatuur voor het rijzen van deeg ligt tussen de 21ºC en 32ºC. Wanneer de temperatuur hoger of lager is, zal de gist gaan sterven.
Brood uit de heteluchtoven – praktisch en veelzijdig
Denk daarbij aan het gebruik van een Dutch oven (zware gietijzeren pan), de oven voorverwarmen en het gebruiken van stoom (daarover later meer). Een heteluchtoven zorgt voor een gelijkmatige verdeling van warmte, waardoor uw broden mooi egaal bakken.
De baktijd voor brood varieert afhankelijk van het type en de grootte van het brood. Kleine broden of broodjes bak je meestal in ongeveer 20 tot 25 minuten, terwijl grotere broden, zoals een standaard witbrood of volkorenbrood, doorgaans 30 tot 40 minuten nodig hebben.
Het is vooral een kwestie om je oven een beetje te leren kennen en wat in de buurt te blijven. Daarnaast hangt het ook af van het type gerecht: voor een gebak dat moet rijzen in de oven (cake, biscuit, brood…) gebruik je best boven- en onderwarmte, omdat het gebak dan gelijkmatiger rijst en minder uitdroogt.
Als je je brood bakt op een temperatuur die te laag is voor goed brood, bak je het waarschijnlijk te lang. Bij lagere temperaturen zal er minder karamelisatie (Maillard-reactie) zijn om de korst te kleuren. Dus bak je het brood langer in de oven totdat het een mooie goudbruine korst heeft.
Eigengebakken brood is goedkoper
Op jaarbasis bespaar je door zelf brood te bakken dus met gemak zo'n tweehonderd euro (er vanuit gaand dat je om de dag een brood nodig hebt). Een broodbakmachine heb je tegenwoordig al voor een paar tientjes, dus die investering heb je er zomaar uit!
Twijfel je of je brood gaar is? Meet dan de kerntemperatuur. Geeft de kernthermometer 96 °C aan dan zit het bakken erop en is je brood goed gaar.
3 Te lang rijzen
Je deeg te lang laten rijzen is nog een reden dat je brood kruimelig wordt. De textuur van een brood steunt op de juiste verhouding van gluten, zuurstof en waterdamp. Als het deeg te lang rijst, wordt de gist overactief en is de verhouding uit balans. Je brood valt dan in of wordt plat.
Taart, cake, quiches en koekjes bak je over het algemeen het beste op middelmatige temperaturen (160-180°C). Hoge temperaturen (200-250°C) zorgen voor een krokante korst en zijn daardoor perfect voor het bakken van pizza, brood of chocolate chip cookies.
In poedervorm voor alle witbroodsoorten. Deze broodverbeteraar kunt u toevoegen aan u brood voor net wat extra kracht, laat het beter rijzen. Recept: Voeg 15 gram toe aan 500 gram bloem of meel.
Wat zit er in luchtig wit brood? Je hebt maar heel weinig ingrediënten nodig om met succes een luchtig wit brood te bakken: bloem, water, zout en een beetje gist. In dit recept gebruik je melk (in plaats van water) en voeg je een beetje boter toe aan je deeg. Je voegt zo extra eiwitten en vetstoffen toe aan je brood.
Een laagje boter met zeezout smaakt heerlijk op een verse boterham of een krokante pistolet, maar voor bakken en braden is het gebruik van ongezouten boter aan te raden. Op deze manier heb je meer controle over de kruiding van de bereiding en van de eventuele jus of saus die erbij hoort.
Broden met een hogere hydratatie houden tijdens het bakken meer vocht vast, wat zorgt voor een stoomrijke omgeving in de oven. Die stoom helpt om een knapperige, glanzende korst te vormen en voorkomt dat het brood te snel uitdroogt.
Brood moet onder het midden of onderin de oven worden gebakken. Wanneer brood boven in de oven wordt gebakken wordt de bovenkant van het brood te donker, wordt de onderkant moeilijk gaar en zal inzakken na het bakken.
Het brood is te zwaar of ongelijkmatig.
Staat de broodbakmachine te dansen, dan is er te weinig water gebruikt. Dit 15 minuten na het begin van het kneden controleren. Voeg iets meer gist toe. Gebruik een broodverbeteraar.
Het meerdere keren rijzen helpt de smaakontwikkeling en maakt het brood makkelijker te verteren. Sommige deegsoorten moeten zelfs meer dan twee keer rijzen en een nacht rijzen is een must voor baksels zoals panettone bijvoorbeeld.
Rusten en rijzen
Laat het deeg rijzen tot het in volume is verdubbeld. De tijdsduur is afhankelijk van de temperatuur. Bij kamertemperatuur duurt het ongeveer 2 uur. In de koelkast kun je het een nacht laten rijzen.
Het beste laat je deeg rijzen in een licht ingevette kom, afgedekt met een vochtige theedoek of plasticfolie, op een warme en tochtvrije plek. Dit bevordert een gelijkmatige rijs en voorkomt dat het deeg uitdroogt.