Relatieve vochtigheid in rijskast te hoog: Een taaie korst wordt gevormd tijdens het bakken en er ontstaan kleine gaten net onder de korst. Stel een lagere, relatieve vochtigheid in.
Een harde korst is een veelvoorkomend probleem bij het bakken van zuurdesembrood en kan worden veroorzaakt door overbakken of onder-proofing van het deeg. Probeer om het brood korter te bakken of het deeg langer te fermenteren voordat je het bakt om dit probleem op te lossen.
Onvoldoende gerezen deeg zal uitgroeien tot een gummibrood met een superdikke, harde korst. Een deel van wat een korst dun maakt, is de fermentatiegraad van het deeg. Goed gefermenteerd deeg bevat overal kleine belletjes, en deze belletjes (en de open "ruimte" die ze bevatten) maken het deeg luchtiger.
Te veel stoom aan het begin van het bakproces leidt vaak tot een taaie bovenkorst. Wanneer een brood sterk glanst, kan dit erop wijzen dat de bovenkorst taai is. Te veel water bij het wassen/sproeien van de bovenkorst na het bakken versterkt dit effect. Bij teveel stoom slaat de korst 'dicht'.
Als je deeg te droog is geworden tijdens het rijzen – we hebben het dan over een verkorst deeg – scheurt het brood ook bijna zeker. Voldoende vocht (waterdamp) tijdens het rijzen is de oplossing. Met een vochtige theedoek kom je al een eind, maar een rijsoven met wat vocht (stoomovenfunctie) is ideaal.
Dit komt door een te warm deeg en een te warme narijs. Hierdoor droogt het deeg uit en is er vochtverlies. Tijdens het bakken is er ook meer verdamping van vocht. Het gevolg is dat het brood binnenin te droog is, hierdoor wordt het vocht uit de korst gezogen en komt ze los van het brood.
Vocht is belangrijk voor de ontwikkeling van gluten
Gebruikt u te weinig water, dan kan dit netwerk zich niet goed ontwikkelen. Daardoor krijgt u een droog, korrelig deeg dat niet goed in vorm blijft. Aan de andere kant kan teveel vocht de glutenstructuur juist verzwakken.
Oorzaak: Als het brood niet lang genoeg of op de juiste temperatuur wordt gebakken, kan de binnenkant nog te vochtig zijn. Dit zorgt ervoor dat het brood na het bakken inzakt. Oplossing: Zorg dat het brood volledig is gebakken door het de voorgeschreven tijd in de oven te laten staan.
Als het brood afkoelt, ontsnapt het vocht dat nog in het brood zit door de korst als stoom en hierdoor wordt het zachter. Je kunt helpen dit te voorkomen door het watergehalte van het brood te verminderen. Je kunt dan de resultaten evalueren en het water aanpassen.
Gebruik een keukenthermometer: een gaar brood heeft een interne temperatuur van rond de 96-98°C.
Wanneer je je brood gevormd hebt en in je rijsmandje hebt gelegd, heb je ook iets nodig waarmee je je zuurdesem brood kan afdekken. Ik gebruik daar altijd een plastic zak voor. Gewoon een vuilniszak die ik elke dag hergebruik.
Plat en klef kan duiden op een desem die niet erg actief is. Je schrijft dat het deeg ook niet goed rijst. Dan ook kan duiden op een desem die er niet veel zin in heeft. Dan moet je dus meer geduld hebben.
Voor een goed brood met een knapperige korst is deeg met voldoende vocht erin belangrijk. Het water in het deeg verdampt tijdens het bakken en de stoom die dan in het brood ontstaat zorgt voor een luchtige binnenkant en een knapperige korst.
Een te lang rijsproces (in het Engels heet dit overproofing) haalt de kwaliteit van je glutennetwerk naar beneden, waardoor je brood minder mooi uit de oven komt. Het is dus een kunst om je deeg precies lang genoeg te laten rijzen.
Neem het deeg 1 uur voordat je de oven voorverwarmt uit de koelkast en laat in de rijsmand op kamertemperatuur komen. Zet de lege braadpan in de oven en verwarm de oven voor op 230 °C. Haal de pan eruit als de oven op temperatuur is. Stort het deeg voorzichtig op een vel bakpapier.
Te veel vloeistof bovenop (hooch)
Dit is een teken dat de starter gebrek aan voeding heeft, waardoor de gisten en bacteriën niet voldoende nieuwe suikers krijgen om zich te voeden en actief te blijven. Roer de vloeistof (hooch, een soort alcohol) door de starter en voeg meteen nieuwe bloem en water toe.
Het beslag was te nat
Eieren die groter zijn dan gemiddeld, sappig fruit in de vulling of zelfs een vochtige omgeving zijn allemaal mogelijke redenen.
Bestrooi de ovenschotel rijkelijk met het broodkruim en werk af met enkele vlokjes boter. De boter zal wegsmelten onder de grill en hierdoor krijg je een heerlijk goudgeel korstje. Zonder de boter loop je het risico dat het broodkruim te snel zal verbranden.
Meteen nadat er schade aan de huid is aangericht moet je de wond goed verzorgen. Maak de wond eerst schoon met een reinigingsspray. Hier begin je al met het voorkomen van korst- en littekenvorming: een vochtige wondgenezing houdt de wond namelijk soepel en versnelt het helingsproces.
Zet de skillet of ovenschaal circa 30 minuten in de oven tot de bovenkant goudbruin en 'extreem' krokant is. Strooi er daarna eventueel nog wat verse oregano over en serveer direct. Let op: Het krokante laagje wordt zacht als je 'm te lang laat staan.
Te kort of te lang gerezen deeg
Symptoom: Je brood zakt in of loopt uit in de oven. Oorzaak: Te lang gerezen deeg verliest kracht. Te kort gerezen deeg heeft niet genoeg gas opgebouwd. Oplossing: Kijk naar het deeg, niet naar de klok.
Een van de meest voorkomende redenen waarom je brood te kruimelig wordt is een teveel aan meel. Dat maakt je brood droog en tast de textuur aan, waardoor het kruimelig wordt. Brood bestaat voornamelijk uit bloem en water (plus gist en zout). Met zo weinig ingrediënten kan het al snel mislopen met de verhoudingen.
Veelvoorkomende fouten bij het bakken met gist
Het water moet tussen de 38 en 43 graden Celsius zijn. Te veel of te weinig gist gebruiken: Te veel gist kan leiden tot een te sterke gistsmaak, terwijl te weinig gist kan resulteren in een deeg dat niet goed rijst.