Inheemse zaden hoef je niet binnen op te kweken. Sterker nog: liever kweek je inheemse zaden buiten in een koude kas of bak op. Dit is ook de natuurlijke groeiplaats, vele soorten hebben de temperatuurwisselingen nodig om te ontkiemen!
Een koude bak, ook wel een platte bak, is perfect als je geen ruimte hebt voor een kas in de moestuin. Met zo'n bak zijn je gewassen beschermd tegen slecht weer, kun je eerder beginnen met zaaien en verleng je het groeiseizoen. Het is ook een goedkope manier om je moestuin te verbeteren zonder een dure kas te kopen.
Zaaien in een koude bak of kas is een slimme en efficiënte manier voor tuinders om hun groeiseizoen te verlengen en gezondere, robuustere planten te garanderen . Het geeft je een voorsprong op het groeiseizoen, waardoor je planten een betere kans hebben om te gedijen wanneer ze uiteindelijk in je tuin worden geplant.
Dan open je eenvoudig de ventilatieopeningen op de deksel van je kweekbak, haal je de deksel tijdelijk van de bak af, of doe je de ritssluiting van jouw kweekkas een klein stukje open. De ideale temperatuur voor ontkiemen is tussen de 21 en 24 graden Celsius.
Zaai sla, peentjes (vroege worteltjes), rucola, mosterdsoorten, tuinkers, tuinbonen, snij- en pronkbonen, diverse koolsoorten, prei, knoflook, erwten en selderij. Ook tijm, suikermaïs en tomaten kan je nog steeds zaaien. Zaai op warmte aubergines, paprika, chilipepers, Spaanse pepers en de eerste sperziebonen.
Met een koude bak verleng je het moestuinseizoen en kan je vroeger aan de slag gaan. Je kan er vroege en late gewassen in kweken zoals (veld)sla, rucola, worteltjes, radijzen, winterandijvie en spinazie. Vanaf februari kan je van start gaan met het zaaien van groenten in volle grond.
Wil je het seizoen nog wat oprekken? Dan valt er ook zeker nog te zaaien in oktober. Gebruik hiervoor een koude bak of een kas. Zo bescherm je planten tegen kou en regen, terwijl ze genoeg licht en zelfs een beetje extra warmte krijgen.
Een onverwarmde kweekbak is gewoon een zaaibak met een transparant deksel. Het deksel helpt om vocht en warmte (als je hem in de zon of boven een verwarming zet) in de bak vast te houden, zodat de groeiomgeving vrij consistent is.
Minimale temperatuur voor de meeste kamerplanten: 15 graden
Planten die in Nederland inheems zijn, die willen het koud hebben in de winter en zouden doodongelukkig zijn bij 15 graden of hoger de hele winter door. Maar in de tropen wordt het meestal niet kouder dan een graad of vijftien. Ook 's nachts niet.
Leg de zaden in een bakje tussen wat vochtig keukenpapier in de koelkast. Je kunt trouwens ook de zaden eerst voorzaaien en daarna in de koelkast zetten, maar dat kost wel meer ruimte. Meestal is een periode van vier tot zes weken in de koelkast voldoende, maar soms is langer of juist korter nodig.
In welk seizoen kun je zaaien? Zaaien kan eigenlijk het hele jaar door. In de winter zal het dan voornamelijk om binnenshuis/onder glas gaan, terwijl de lente (april/mei) en de zomer de seizoenen bij uitstek zijn om juist heel veel te zaaien (in de volle grond).
Door je zaden een koude stratificatie te geven boots je de natuurlijke omstandigheden na die de zaden in de tuin zouden krijgen, zoals winterse kou en nattigheid. Door deze behandeling denkt het zaad dat de winter voorbij is en dat het tijd is om te ontkiemen zodra de dagen weer langer worden.
Afrikaantjes zijn niet alleen mooi, maar ook zeer nuttig in de moestuin. Deze moestuinbloemen stoten namelijk een geur af die schadelijke insecten zoals engerlingen en mieren) en knaagdieren afschrikt, maar slakken aantrekt. Hierdoor worden ze vaak langs moestuinen geplant om slakken weg te lokken van andere gewassen.
Wat kunt u al zaaien in januari? U kunt bijvoorbeeld al beginnen met het binnenshuis of in een verwarmde kas zaaien van bloemkool zaden, raapstelen, radijsjes (hoewel deze ook redelijk vroeg direct naar buiten kunnen), Diverse veldsla zaden soorten en Spinazie zaden.
Een kweekbak zonder bodem en met deksel wordt koude bak genoemd. Een andere traditionele benaming is platglas. Omdat de bak niet verwarmd wordt, heten deze soort kweek bakken ook koude bakken.
Als richtlijn wordt een maximale temperatuur van 26 graden Celsius aangehouden bij licht inspannend werk. Bij temperaturen boven de 30 graden wordt de situatie als ongezond beschouwd, en moeten maatregelen worden genomen. Maatregelen bij hitte op kantoor: Gebruik zonwering of raamfolie om directe warmte te verminderen.
Verwarmen van de kweekruimte kan in combinatie met verlichting die warmte afgeeft of door middel van een verwarmingssysteem zoals een kachel, warmtematten of warmtekabels. In de zomer is het belangrijk om ervoor te zorgen dat het juist niet te warm wordt in de kweekruimte.
Verticaal tuinieren is een slimme manier om planten te kweken en te planten in de hoogte in plaats van in de breedte. Ideaal voor kleine ruimtes zoals balkons, stadstuinen of schuttingen. Het bespaart ruimte en je hebt minder kans op onkruid vergeleken met de volle grond.
Een worteldoek zorgt ervoor dat de aarde netjes in de bak blijft maar dat het overtollige water er toch nog uit kan. Het maakt het vervangen van de aarde na 2 jaar ook een stuk makkelijker.
Planten hebben voldoende zonlicht nodig om goed te kunnen groeien. Want met dat zonlicht maken ze het grootste deel van hun eigen voeding aan. Zet je bak daarom op een plek met minimaal zes uur zonlicht per dag. Zes uur is genoeg voor bladgroentes en alle andere groentes doen het toch beter met 8 uur zon.
Met een koude bak zaai je al vanaf februari 'buiten' bloemen en groenten. Niet alleen biedt de bak bescherming bij slecht weer, ook de grond warmt er sneller op. Groenten die je vanaf eind februari in de koude bak kunt opkweken zijn sla, worteltjes, radijs en spinazie.
Daarnaast kunnen in de kas nog steeds sla en andere bladgewassen zoals rucola worden gezaaid. Eind september tot begin oktober kan je winterbloemkool zaaien. Deze plant je dan in januari en februari uit in een koude kas.
Kun je graszaad gewoon strooien? Ja, je kunt graszaad gewoon strooien met de hand. Als je een groot veld moet inzaaien is het aan te raden om een strooiwagen te gebruiken. Dit helpt de zaden gelijkmatig over het veld te verdelen.