Tomaten, aubergines en paprika's zullen in oktober niet meer rijpen in de buitenlucht. Heb je nog groene tomaten? Oogst ze en gebruik ze voor chutney, of probeer ze binnen op een zonnige vensterbank te laten kleuren – al zullen ze de smaak van een zomerse tomaat niet meer krijgen. Pompoenen oogsten doen we nu ook.
Oogsten. Oogsten kun je vanaf eind juli, en in augustus en september, doen. Tomaten rijpen van binnenuit. Zijn je tomaatjes nog groen, maar moet je ze vanwege het natte weer toch oogsten?
Knip lelijk blad weg, net als blad dat voor de tomaten hangt. Maar knip je het blad weg dat voor de tomaten hangt, dan komen er hele trossen tevoorschijn. En hoe meer zon die krijgen, hoe sneller die zullen rijpen. Nu hangen de trossen vol in de zon en worden de tomaatjes sneller rijp.
Snoei jouw tomatenplanten bij voorkeur in het voorjaar of in juni en juli. Dit is wanneer ze actief groeien. Snoei niet tijdens vorst of in het najaar, want dat kan schade veroorzaken. Jonge planten snoei je minder rigoureus dan oudere planten om ze sterker te laten worden.
Water geven en temperatuur
Gedurende de wintermaanden heeft de tomatenplant minder water nodig dan in de zomer. Zorg ervoor dat de grond tussen de gietbeurten door goed uitdroogt. De ideale temperatuur voor een tomatenplant in de winter ligt tussen de 10°C en 15°C.
Het toppen van de tomaten is afhankelijk van de plaatsing. Werk je in kas, dan kunnen de tomaten rond half augustus getopt worden. Teel je in open lucht, dan moet er tussen half juli en eind juli getopt worden. Ook de manier waarop de bloempjes bestuifd worden, is sterk gelieerd aan de plaatsing.
De uitgroeiduur van de laatste tros is zo'n 8 weken, dan kunnen ze nog net geoogst worden voordat het slechtere weer begint. Experimenteer wanneer voor het toppen van de planten het beste moment is. Dit is erg afhankelijk van waar je woont, hoe het weer in het najaar is en het soort tomatenras.
Tomatenplant overwinteren
Een tomatenplant is meerjarig en je kunt deze overwinteren. Dan hoef je volgend jaar niet te zaaien. Wel moet je natuurlijk ruimte hebben voor je tomatenplant in de winter. Dat hoeft niet in de zonnige vensterbank te zijn.
In het najaar, als de oude tomatenplanten weg zijn, breng ik een dikke laag compost op de plek waar in het voorjaar de tomatenplanten worden geplant. Ik werk de compost niet in de grond, maar leg een laag van 2 tot 3 cm compost bovenop de grond.
Hiervoor heeft de overheid beleid ingesteld, waarbij boeren op vaste data moeten oogsten, zoals 1 oktober geldt voor aardappelen. Na deze datum moet er namelijk een 'vanggewas' worden ingezaaid, zoals gras of wintertarwe. Dat houdt stikstof vast, zodat het niet in de bodem en het grondwater terechtkomt.
Het vanggewas na de hoofdteelt zorgt ervoor dat er stikstof uit de bodem wordt getrokken, daarmee spoelt het niet uit in het grondwater. Hoe eerder een vanggewas wordt ingezaaid, hoe beter het zijn werk kan doen. Voor de waterkwaliteit is om die reden 1 oktober als uiterste datum voor het inzaaien ingesteld.
Plant tomaten diep genoeg. Een tomatenplant vormt namelijk worteltjes op zijn stam, dus hoe dieper je hem plant, hoe meer wortels hij zal vormen. Meer wortels betekent ook dat hij in staat is om meer water op te slorpen, waardoor de plant dikkere tomaten kan maken.
Binnen. In principe kunnen tomaten ook het hele jaar door binnenshuis gekweekt worden als de omstandigheden daarvoor goed zijn. Voor het binnenshuis kweken van tomaten zijn geschikte tomatenrassen onmisbaar.
Je tomatenplanten ontvangen in de winter niet genoeg zonlicht om goed te groeien. Je kan ze voorzaaien in de winter maar dan hou je je planten binnen. In het voorjaar plant je je tomatenplanten uit in een goed verwarmde serre met een ventilatorkachel.
Ja, je leest het goed. Melk aan planten geven is een wondermiddel om een gezond uitziende plant te krijgen: het maakt de bladeren groener en glanzend. Een truc die zowel werkt bij kamerplanten als bij tuinplanten, zoals de tomatenplant.
In augustus kan je zowel de uiteinden van de scheuten als de nieuwe bloemen van je tomatenplant terugsnoeien. Dan kunnen er namelijk geen nieuwe vruchten rijpen. Door te snoeien, geef je je groenteplant voldoende energie om de reeds aanwezige tomaten verder te laten rijpen.
Augustus en september zijn echte tomatenmaanden. Heb je tomaten in de kas groeien, dan zijn deze zeker al te oogsten in augustus. Groeien jouw tomaten buiten in de open lucht, dan zal de oogstperiode wat later zijn.
Dieven van de zomergroentes - zoals tomaten - is het weghalen van de zijtakjes. Daarmee voorkom je dat de plant daar teveel energie in steekt. Die zijtakjes ontstaan in de oksels van de bladeren aan de hoofdstengel. Laat je die zitten, dan groeien daar enorme zijscheuten uit.
Onderste bladeren verwijderen: creëer ruimte en licht door de bladeren tot aan de eerste tros weg te halen. Toptrimmen: door rond 15 augustus de bovenste tomaten weg te nemen, geef je de onderste, vaak nog groene, vruchten de kans om verder te rijpen in de zon.
De beste tijd om tomaten te plukken is twee tot drie dagen nadat de schil helderrood, oranje of geel is geworden, afhankelijk van de variëteit. Overtollige oogst kan het best bij kamertemperatuur worden bewaard; in de koelkast blijven de vruchten langer stevig, maar verliezen ze snel hun smaak.
Tomaten mogen bijvoorbeeld niet op dezelfde plek geteeld worden als vorig jaar. Ze mogen ook niet geteeld worden waar er eerder aardappelen stonden. Aardappelen en tomaten horen namelijk allebei tot de nachtschadefamilie. Plant ook geen broccoli waar er eerder Chinese kool stond.