In rauwe peulvruchten komt de natuurlijke gifstof lectine voor. Lectine wordt door verhitting onschadelijk gemaakt. Bij gedroogde peulvruchten maak je lectines onschadelijk door ze te weken in water en daarna minimaal 10 minuten te koken.
Gedroogde zwarte bonen – wat zijn ze mooi, hé - moet je een nachtje weken in koud water of 3 uur in warm water. Daarna moet je ze nog minstens 40 minuten koken, maar reken eerder op een dik uur. Eventueel zout voeg je pas aan het einde van de kooktijd toe, anders worden de bonen taai.
Zwarte bonen bieden een indrukwekkende hoeveelheid vezels, antioxidanten en eiwitten. Hierdoor heeft het eten van zwarte bonen een positief effecten op de gezondheid van het hart en de hersenen. Ze zijn ook bijzonder rijk aan anthocyaninen. Deze stof is verantwoordelijk voor de donkere kleur.
Van rauwe of onvoldoende verhitte peulvruchten kun je last krijgen van je darmen. De verschijnselen van een lectinevergiftiging zijn buikpijn, misselijkheid, koorts en lichte diarree. Deze klachten komen vaak binnen 3 uur.
Ze worden niet zacht omdat je te veel water gebruikt. Er zit een stof in de bonen die ervoor zorgt dat ze zacht worden tijdens het koken. Als je te veel water gebruikt, wordt die stof verdund en worden de bonen niet zacht. Het duurt slechts 2,5 tot 3 uur om ongeweekte bonen te koken.
Kortom , eet NOOIT rauwe of onvoldoende verhitte bonen . Het is ook belangrijk om gedroogde bonen, vooral kidneybonen, altijd een nacht te laten weken en het water te verversen VÓÓR het koken.
Gedroogde bonen hebben doorgaans een vochtpercentage van ongeveer 16%. Naarmate ze ouder worden, verdampt het vocht echter, waardoor pectine de tijd krijgt om te rijpen en de schil te verharden . Deze bonen hebben vaak veel langer nodig om zacht te worden tijdens het weken en koken, tot wel twee keer zo lang!
Symptomen van acute vergiftiging kunnen braken, diarree en buikpijn zijn . Lectinen zijn hittegevoelige glycoproteïnen die veel voorkomen in peulvruchten en sommige oliehoudende zaden. Grondig weken en adequate hittebehandelingen (bijv. koken op 100 °C gedurende 10-20 minuten) van bonen kunnen lectinen denatureren.
Peulvruchten uit pot of blik zijn al voldoende verhit en daardoor zitten er geen schadelijke hoeveelheden lectines in. Deze kun je gerust ook onverhit eten.
Kook de sperziebonen zonder deksel, afhankelijk van de dikte in 6-8 min. gaar (de sperziebonen moeten nog frisgroen zijn). Prik met een vork in een sperzieboon om te checken of ze beetgaar zijn. Spoel de bonen af onder koud stromend water, zodat ze niet doorkoken.
Gelukkig zijn zwarte bonen een topkeuze voor vegetariërs en veganisten. Ze zitten bomvol eiwitten en andere goede stofjes die je lichaam nodig heeft. Eiwitten zijn heel belangrijk voor de opbouw en reparatie van weefsels in het lichaam. Zwarte bonen bieden een gezond en smakelijk alternatief voor vlees.
Geef je bonen extra smaak door ze te bakken met tomaten, ui en smaakmakers zoals pure chocolade.
Je buik kan van streek raken door (te veel) peulvruchten (in één keer) te eten. Peulvruchten zitten namelijk bomvol vezels, waar je darmen aan moeten wennen. Vooral als je peulvruchten combineert met veel groenten of andere vezelbronnen kan je buik van slag raken.
Bereiden & bewaren
Laat zwarte bonen 8 - 12 uur weken en kook ze vervolgens in ongeveer 60 - 90 minuten gaar.
Zwarte bonen zijn heerlijk in Latijns-Amerikaanse gerechten, maar ook in andere salades, soepen en stoofschotels. Zwarte bonen kunnen 't allemaal hebben. De kleine, glanzende bonen hebben een stevige bite en aardse smaak, zalig!
Kooktijd: zwarte bonen uit blik hoef je niet te koken, alleen even opwarmen. Gedroogde zwarte bonen laat je 8-12 uur weken en 1-2 uur koken.
Op de verpakking staat hoelang je de peulvruchten moet weken en koken. Verhitten is belangrijk omdat in rauwe peulvruchten de natuurlijke gifstof lectine voorkomt. Lectine wordt door verhitting onschadelijk gemaakt.
Zo is er na het eten van rauwe of onvoldoende gekookte (3 minuten) kidneybonen een lectinevergiftiging vastgesteld - met klachten zoals buikpijn, misselijkheid, koorts en lichte diarree - (The white kidney bean incident in Japan).
Tuinbonen, sperziebonen, snijbonen, haricots verts, peultjes, doperwten en sugar snaps: alle peulvruchten bevatten de stof lectine. Dit stofje is giftig voor het menselijk lichaam. Je kunt er misselijk door worden, van braken, en maagpijn of diarree door krijgen. Het is dus niet veilig om peulvruchten rauw te eten!
Hoe weet ik of bruine bonen gaar zijn? Bruine bonen zijn gaar als ze zacht zijn van binnen maar hun vorm nog goed behouden. Je kunt ze makkelijk tussen duim en wijsvinger platdrukken. Proef er een paar om te bepalen of ze de juiste bite hebben voor jouw gerecht.
Of ze nog goed zijn, kun je namelijk prima zelf bepalen. Als de bonen er nog goed uitzien en ruiken (of nou ja, zoals kidneybonen dat normaal doen), kun je ze prima opeten, ook als de houdbaarheidsdatum al maanden verstreken is.
Warm kliekjes liever niet voor een tweede keer op. Je hebt dan meerdere keren dat het eten op kamertemperatuur komt. Dan kunnen bacteriën uitgroeien.
Voedingswaarde en Gezondheidsvoordelen van Zwarte Bonen
Zwarte bonen zijn een voedingskrachtpatser. Ze bevatten een overvloed aan magnesium, thiamine, foliumzuur, en B-vitaminen, essentieel voor verschillende lichaamsfuncties.
Bewaar ze in een goed afgesloten glazen pot op een koele, donkere plek (niet in de koelkast), dan blijven ze wel een jaar – of zelfs langer – goed. Eenmaal geopend kun je de pot het beste in de koelkast bewaren, vaak is deze dan nog tot een week houdbaar.
Verwarm de oven voor op 200 °C. Laat de bonen uitlekken en spoel schoon. Meng de bonen met de komijn, knoflook, olijfolie, gerookt paprikapoeder en peper. Verdeel de bonen over een met bakpapier beklede bakplaat, bak 30 minuten in de oven en schep regelmatig om.