Kan je een olie eigenlijk 'gezond' noemen? Jazeker, zegt voedingsdeskundige Kris Sollid. Alle oliën bestaan uit een mengeling van onverzadigde en verzadigde vetten. "We noemen een olie gezond als die rijk is aan onverzadigde vetzuren.
Olijfolie is niet alleen gezond vanwege het hoge percentage onverzadigde vetzuren (ruim 80%), maar ook vanwege de polyfenolen die erin zitten. Dit zijn antioxidanten die de bloedvaten in goede conditie helpen houden.
Volgens hoogleraar Levensmiddelentechnologie Tiny van Boekel (Wageningen University & Research) kun je het best met olie bakken en braden. "In oliën zitten onverzadigde vetten. Die zijn beter dan de verzadigde, die in boter en andere harde vetten zitten.
Vanwege de smaak wordt extra vierge olijfolie vooral koud gebruikt, bijvoorbeeld door pasta, salades en dressings. Wanneer je extra vierge olijfolie verhit, gaat een deel van de smaak verloren. Zorg bij bereiding dat de olie niet te warm wordt en gaat roken of dampen.
Zonnebloemolie bevat duidelijk meer vitamine E dan olijfolie, wat de cellen, celwand, bloedbaan en weefsels beschermt. Ook bevat zonnebloemolie meer vitamine K, wat nodig is voor een goede bloedstolling. Olijfolie bevat dan weer meer omega 3-vetzuren, die beschermen tegen hart- en vaatziekten.
Vermijd plantaardige oliën met een hoog omega-6-gehalte
Kokosolie en olijfolie zijn bijvoorbeeld uitstekende keuzes, maar de oliën die een hoog omega-6-gehalte hebben kun je beter vermijden.
Binnen je dieet zou je onder andere kunnen overwegen om bak- en braadvetten en bepaalde oliën te vervangen door olijfolie. De reden dat olijfolie cholesterol verlagend werkt, heeft alles te maken met de enkelvoudig onverzadigde vetzuren die in de olie aanwezig zijn.
Onderzoek heeft aangetoond dat wanneer olijfolie gedurende lange tijd hoger dan 200°C verhit wordt, er inderdaad PAK's gevormd worden (3). Op zich is dit niet verwonderlijk, gezien de rooktemperatuur van olijfolie tussen de 185°C (voor (extra) vierge olijfolie) en 205°C (voor geraffineerde olijfolie) ligt.
In meerder studies – waaronder deze studie uit 2018 – wordt zelfs aangetoond dat bakken in extra vierge olijfolie gezonder is dan in de geraffineerde variant. Als gevolg van het raffineren worden namelijk ook alle onverzadigde vetten, antioxidanten, polyfenolen en Vitamine E uit de olie verwijderd.
Eetlepel olijfolie afvallen
Onze grootste tip: een eetlepel olijfolie per dag voor het afvallen. Dit is met name perfect voor mensen die vaak met een 'hongergevoel' zitten. De gezonde vetten in olijfolie geven namelijk een verzadigd gevoel, waardoor je niet meer/minder naar snacks grijpt.
Volgens het Voedingscentrum zijn er duidelijke verschillen. Olijfolie bevat voornamelijk onverzadigde vetten, die het LDL-cholesterol – het 'slechte' cholesterol – helpen verlagen. Roomboter daarentegen bevat meer verzadigde vetten, die het LDL juist kunnen verhogen.
Het beste om in te bakken of te frituren is olie of zachte of vloeibare margarine uit een fles. Behalve vloeibaar frituurvet is gewone plantaardige olie, zoals zonnebloemolie en olijfolie, ook geschikt om in te frituren.
Hoewel zonnebloemolie veel gebruikt wordt om in te frituren, is het niet de gezondste keuze. Bij hoge temperaturen kunnen schadelijke stoffen zoals aldehyden ontstaan. Zeker bij herhaald gebruik wordt dit risico groter.
Carbonell is een merk met meer dan een eeuw ervaring in de productie van olijfolie, wat garant staat voor de kwaliteit en authenticiteit van elke fles. Deze olie is gecreëerd voor degenen die op zoek zijn naar een betrouwbaar product met een onmiskenbare smaak, dat elke bereiding naar een hoger niveau tilt.
Is elke dag een lepel olijfolie gezond? Ja, een halve eetlepel doet al wonderen. Uiteraard is het wederom belangrijk dat het in je dieet past.
Met name de Omega 9 vetzuren (olijfolie, avocado, rijstolie) werken cholesterol-verlagend. Gebruik deze dagelijks bij hart-en vaatproblemen en vul aan met Omega-3 en -6 vetzuren.
Bakken in olijfolie
Je kan dus met elke soort olijfolie bakken en dus ook met (extra) vierge olijfolie. Enkel bij extreme verhitting, zoals wokken op extreem hoge temperatuur, kunnen er PAK's ontstaan. Dit zijn dezelfde schadelijke stoffen die ook ontstaan wanneer eten aanbrandt.
"We noemen een olie gezond als die rijk is aan onverzadigde vetzuren. Oliesoorten met veel verzadigde vetten sorteren we in de categorie 'ongezond", legt hij uit. Hij raadt aan om vooral olijfolie, koolzaadolie en sojaboonolie te gebruiken. "Olijfolie is rijk aan enkelvoudige onverzadigde vetten", verduidelijkt Sollid.
Hoeveel olijfolie voor de stoelgang? Zoals je nu inmiddels weet is het goed om elke dag een paar eetlepels olijfolie te nemen. Het is een soort smeermiddel voor de darmen en kan de spijsvertering ondersteunen. Het bevordert een soepele stoelgang door de darmwand te verzachten en helpt bij de opname van voedingstoffen.
Elk type voedsel (en dus ook elk type olie) zal bij een bepaalde temperatuur verbranden. In het geval van olie gaat-ie walmen en hierbij komen schadelijke stoffen vrij. Extra vierge olijfolie verhitten kan tot 207 graden Celsius.
Welke olie is geschikt voor warme bereidingen? Zonnebloemolie is neutraal van smaak en geschikt voor zowel koude als warme bereidingen. Zonnebloemolie bevat veel omega 6. Kokosolie is perfect om mee te bakken of te frituren.
Olijfolie bevat veel onverzadigd vet. Dit vet is goed voor de gezondheid. Verder heeft olijfolie een hoog gehalte aan vitamine E. Problemen bij de productie van olijfolie zijn erosie, uitputting van waterbronnen en overmatig gebruik van bestrijdingsmiddelen.
Omega-3 vetzuren – Deze gezonde vetten houden je aderen elastisch en bevorderen een goede doorbloeding. Ze zijn te vinden in vette vis (zoals zalm en makreel), avocado's, lijnzaad en walnoten.
Als je cholesterol te hoog is, is het belangrijk om met name je LDL-cholesterol te verlagen. Dit doe je door gezonder te leven. Denk aan gezond eten, voldoende bewegen en niet roken. Je arts bepaalt of je daarnaast ook medicijnen nodig hebt.
Als het gaat om de gezondheid geldt een vuistregel dat hoe lager de stollingstemperatuur is, des te beter het vet. Vet dat bij kamertemperatuur hard blijft (zoals ossewit) bevat meer verzadigde vetzuren dan vloeibare olijf-, zonnebloem-, koolzaad- of pindaolie.