Test: Heb ik Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)?
MDL-arts dr. Marten Otten heeft in samenwerking met de PDS Belangenorganisatie een test ontwikkeld voor mensen zonder diagnose. Via het invullen van de vragen kun je testen of je mogelijk Prikkelbare Darm Syndroom hebt. De gratis test bestaat uit 2 delen.
Om te bepalen of je PDS hebt, stelt je huisarts vragen over je klachten en onderzoekt je buik. Soms is ook nog onderzoek van bloed of ontlasting nodig om de diagnose te stellen. Je huisarts verwijst je dan door naar een specialist in het ziekenhuis. Dit is om andere aandoeningen uit te sluiten.
Aangezien de oorzaak van PDS nog niet volledig gekend is, is er ook geen test die we kunnen gebruiken om de diagnose te stellen. Een diagnose van PDS wordt dan ook gemaakt op basis van de klachten van de patiënt in combinatie met enkele onderzoeken om andere ziektes uit te sluiten.
Andere aandoeningen die kunnen lijken op PDS
Zoals: ACNES (beknelde zenuw in de buikwand): als de pijn altijd op een plek zit en je die met één vinger kan aanwijzen, zie www.stichtingacnes.nl. Endometriose (woekering van het baarmoederslijmvlies): zie www.endometriose.nl.
PDS gaat gepaard met een afwijkend ontlastingpatroon. Sommige mensen hebben last van verstopping, diarree of een plotselinge niet houdbare aandrang. En weer anderen hebben een ontlastingpatroon waarbij verstopping en diarree elkaar afwisselen.
Er zijn twee bloedtesten die kunnen helpen bij de diagnose van PDS: IBSchek en IBS-Smart . Beide bloedtesten zijn ontworpen om te helpen bij de diagnose van het prikkelbaredarmsyndroom met overwegend diarree (PDS-D) of met een gemengde darmfunctie (PDS-M) bij volwassenen.
Vaak zijn mensen met PDS meer vermoeid. Van pijn word je moe en door de vermoeidheid voel je de pijn erger.
De diagnose PDS kan worden gesteld door de (huis)arts. Dit gebeurt aan de hand van een aantal criteria. Ook kan de (huis)arts een ontlastingsonderzoek en bloedonderzoek laten uitvoeren.
Hoe PDS ontstaat weten we (nog) niet. Het begint vaak op volwassen leeftijd, maar soms ook al bij kinderen. Het komt twee keer zo vaak voor bij vrouwen als bij mannen en is soms erfelijk. Het kan ook ontstaan na een buikgriep, lang gebruik van antibiotica of na een operatie.
Hij is boller en staat strakker dan normaal. Bewegen, aanraken of zitten kan ongemakkelijk zijn. Bij sommige mensen houdt een opgezette buik enkele minuten tot uren aan, anderen hebben er de hele dag of zelfs langere tijd last van.
Bij het prikkelbare darm syndroom (PDS) heb je regelmatig buikpijn en problemen met poepen. Ook kun je veel winden laten en een opgeblazen gevoel in je buik hebben.
IBS-medicijnen van een huisarts
Als reguliere medicijnen niet helpen tegen uw PDS-symptomen, kan uw huisarts sterkere medicijnen voorschrijven, zoals: amitriptyline , citalopram .
Wat je wel en niet kunt eten als je PDS hebt
Bij PDS is er een duidelijk verband tussen voeding en klachten. Sommige producten kunnen triggers zijn voor PDS-patiënten en zorgen voor vervelende buikpijn. Knoflook, ui, koolsoorten en zuivelproducten bijvoorbeeld. Deze voeding kan gasvorming in de darmen veroorzaken.
De meest voorkomende klachten van PDS
Buikpijn en/of buikkrampen De pijn in de buik staat op de voorgrond bij PDS. De pijn zit vaak onder in de buik of rond de navel. Ook kan de pijn uitstralen naar de rug of de zij. De pijn kan zeurend zijn, of samengaan met hevige pijnscheuten.
De aanwezigheid van FD- en PDS-symptomen naast GERD-symptomen vertoonde een sterke relatie met slaperigheid overdag in Japan . In Israël hadden PDS-patiënten vaker last van slaperigheid overdag, gemeten met de Epworth Sleepiness Scale (ESS).
De diagnose PDS wordt vooral gesteld op jongere leeftijd. In Nederland zijn de prevalenties 5,3% in de leeftijd 18-39 jaar, 3,7% in de leeftijd 40-64 jaar en 1,7% in de leeftijd ≥ 65 jaar. Van de mensen met klachten die passen bij PDS zoekt 33-50% hulp (Van de Lisdonk, 2008).
PDS is helaas niet te genezen. Er zijn wel verschillende mogelijkheden om klachten te verminderen. Of een behandeling werkt, is heel persoonlijk. Vaak zullen de klachten niet helemaal verdwijnen.
Er is geen eenduidige test om de diagnose PDS te bevestigen . Een gastro-enteroloog van NYU Langone kan de aandoening diagnosticeren door een patroon van symptomen te herkennen op basis van een gedetailleerde medische voorgeschiedenis en lichamelijk onderzoek.
De diagnose PDS wordt niet bevestigd door een specifieke test of structurele afwijking. Deze wordt gesteld aan de hand van criteria gebaseerd op klinische symptomen, zoals de Rome-criteria, tenzij de symptomen als atypisch worden beschouwd. Tegenwoordig vormen de Rome-criteria III de gouden standaard voor de diagnose van PDS.
Een van de belangrijkste oorzaken van prikkelbare darm is een verstoorde darmflora. Elke dag yoghurt eten is een eenvoudige en goedkope manier om de darmflora te verbeteren.
Als je midden in de nacht wakker wordt omdat je moet poepen, is het verstandig om een afspraak te maken met je huisarts. Vind je het lastig om jouw 'type' te bepalen, omdat je ontlasting vaak verschillend is? Wees gerust, je bent niet de enige.