Meestal sterven mensen rustig. In gemiddeld twee tot drie dagen nemen hun krachten af, worden ze suffer en slapen ze meer, tot de slaap overgaat in de dood. Maar helaas gaat het niet altijd zo. Patiënten met kanker bijvoorbeeld hebben vaak pijn.
Een levensfase vol contrasten en met een eigen tempo. U zult merken dat een stervensproces zowel moeilijke als mooie momenten met zich meebrengt: momenten van verdriet, angst, machteloosheid, boosheid, maar ook van dankbaarheid, liefde, opoffering, humor en hoop.
Als een stervensproces begint, betekent het niet dat een geliefde binnen een uur of dezelfde dag zal overlijden. Gemiddeld duur een stervensproces 72 uur. Het is goed dat je daar als naaste op voorbereid bent.
De titel van het programma was afgeleid van de bekende uitspraak van Goethe: "Napels zien, en dan sterven", waarmee hij wilde zeggen dat Napels het mooiste is wat een mens in zijn leven kan zien. Heden ten dage gebruikt men deze uitdrukking om een grote droom aan te duiden, waarna niets meer hoeft.
Veel religies en spirituele gemeenschappen geloven dat de ziel uit het lichaam treedt bij overlijden. Wat er precies met de ziel gebeurt, hangt af van het geloof. Sommige geloven zeggen dat de ziel naar het hiernamaals gaat. Andere geloven beweren dat de ziel terugkeert naar een nieuw lichaam.
Hallucinaties na een sterfgeval zijn een normale reactie op een verlies. Sommigen zien hun geliefde zelfs zo levensecht dat ze ertegen praten. Soms zijn deze hallucinaties beangstigend. In de meeste gevallen bieden ze troost en roepen ze positieve herinneringen op.
De kans is echter groot dat er bij de stervende innerlijke rust heerst. 10. Uiteindelijk stoppen alle lichaamsfuncties: de ademhaling komt tot stilstand, het hart houdt op met kloppen, het bloed stroomt niet langer. De dood is ingetreden.
"Morfine zal de dood versnellen"
Zelfs bij patiënten in de laatste fase van het leven gaat het gebruik van morfine de dood niet versnellen, in tegendeel, morfine kan wat levensverlengend zijn omwille van het comfort door een betere pijncontrole en een gunstige invloed op kortademigheid.
Wanneer het hart de handdoek in de ring gooit en men technisch wordt doodverklaard, kan de overleden persoon een volledig begrip van de situatie hebben en zelfs mogelijk aanwezige toeschouwers horen.
Wikipedia:† als symbool voor overleden persoon - Wikipedia.
Kort voor het overlijden houden ze vaak even op met ademhalen, soms zelfs wel een halve minuut. Dan slaken ze ineens een diepe zucht en ademen daarna weer verder. Het gezicht ziet er vaak heel rustig uit. Als de stervende toch onrustig of benauwd wordt, kan de arts rustgevende medicijnen geven.
Iemand die met de dood wordt geconfronteerd, kan meer vragen hebben over zijn of haar eigen sterfelijkheid of wat er na de dood gebeurt. Als de persoon niet religieus is, kunnen er andere dingen zijn die de betekenis van zijn of haar leven troost bieden, zoals familie of vrienden die samenkomen, favoriete muziek of de aanwezigheid van huisdieren.
Wat gebeurt er precies tijdens de euthanasie? De arts dient als eerste een pijnstillend middel toe via het infuus. Daarna volgt het medicijn dat vrijwel meteen zorgt voor een diepe slaap (coma). Ondanks het pijnstillende medicijn kan er soms nog een pijnsensatie optreden, die met name de naasten soms doet schrikken.
Veel mensen in rouw hebben ervaring met knipperende lichten, muziekjes die opeens gaan spelen, een bepaald nummer dat je hoort op de radio, nét als je hem aanzet, een geur in huis. Enfin, er zijn allerlei tekens waarmee jouw overleden dierbare misschien laat merken dat hij nog bij je is!
Soms kunnen morfine of andere pijnstillers het gevoel van kortademigheid verlichten. Soms heeft een stervende een abnormaal ademhalingspatroon, ook wel Cheyne-Stokes-ademhaling genoemd . De ademhaling van de persoon kan afwisselen tussen diepe, zware ademhalingen en oppervlakkige of zelfs geen ademhalingen.
Mensen in de palliatieve fase hebben meestal last van nociceptieve pijn, soms in combinatie met neuropathische pijn. Het behandelen van neuropathische pijn is meestal moeilijker dan de behandeling van nociceptieve pijn. Nociceptieve pijn kan ontstaan door: beschadiging van botten, spieren, gewrichten of huid.
Verandering in de ogen en polsslag
Kort voor het overlijden reageren de pupillen niet meer op licht en kunnen de oogleden open blijven, waardoor het hoornvlies uitdroogt omdat de stervende niet meer knippert. De polsslag wordt steeds zwakker door afname van de bloedcirculatie en bloeddruk.
Bij een langdurig stervensproces kan het voorkomen dat sprake is van een fase van opleving in de stemming waarin men verkeert (euforie). Vaak gaat dit samen met het verdwijnen van de pijn. Vervolgens beginnen zintuigen hun functie te verliezen. Het gezichtsvermogen neemt af.
Tijdens de stokkende ademhaling kan er sprake zijn van een reutelend geluid. Dit geluid wordt veroorzaakt doordat de normale hoest- en slikprikkels verdwijnen en slijm zich ophoopt in de keelholte of de luchtpijp. U kunt dan denken dat uw naaste ernstig benauwd is of zelfs stikt maar hier is geen sprake van.
Door middel van elektro-encefalografie (EEG), een techniek die de elektrische activiteit in de hersenen registreert, ontdekten de onderzoekers dat de hersenen van mensen in de stervensfase nog steeds reageren op geluiden van buitenaf.
Zo is de betekenis van een witte vlinder in sommige culturen dat het de zielen van overledenen zijn. Deze keren dan terug om afscheid te nemen of troost te bieden. In andere culturen worden witte vlinders juist gezien als symbolen van wedergeboorte, transformatie en vernieuwing.
Hoe ziet dat er uit, een teken van een overledene? Tekens kunnen op verschillende manieren gegeven worden, aldus Annet. “Zo zijn er tekens die via telepathisch contact gegeven worden. Dit zijn zintuiglijke ervaringen, waarbij de overledene gezien, gevoeld of gehoord wordt of waarbij een kenmerkende geur wordt geroken.