dysgeusie: verstoorde sensatie van normale smaak, vieze smaaksensatie bij normaal gesproken plezierige smaken; gustatorische agnosie: onvermogen om een smaak te herkennen, bij normale smaakprocessing, spraak en algemene intellectuele functies.
Dysgeusie is een smaakstoornis. Mensen met deze aandoening hebben het gevoel dat alle voedingsmiddelen metaalachtig, zoet, zuur of bitter smaken . Er zijn veel factoren die dysgeusie kunnen veroorzaken, zoals roken, medische aandoeningen, medicijnen of een slechte mondhygiëne.
Dysgeusie is een medische aandoening die wordt gekenmerkt door een verstoorde smaakzin.
Symptomen van dysgeusie kunnen zijn: Voedsel heeft zijn karakteristieke zoetheid of zoutheid verloren . Voedsel dat vroeger lekker smaakte, smaakt nu slecht (zuur of rot). Voedsel heeft een metaalachtige smaak.
✓ Van de geneesmiddelen waarvan bekend is dat ze dysgeusie veroorzaken, worden ACE-remmers > ARB's (Captopril > andere) en statines (atorvastatine > andere) beschouwd als de geneesmiddelen waarvan de meeste smaakveranderingen zijn gemeld (zie Tabel 1).
Systeemziekten, die de stofwisseling van het smaaksysteem beïnvloeden, kunnen smaakverlies geven. De belangrijkste ziekten zijn hypothyreoïdie, suikerziekte, lever- en nierziekten.
De meest voorkomende oorzaak voor een bittere of vieze smaak in de mond is een slechte mondhygiëne. Dagelijks komen er via verschillende wegen bacteriën terecht in uw mond. Denk aan wat u eet en drinkt, maar ook de lucht die u inademt of de bacteriën op uw handen.
Problemen met de smaak kunnen verschillende oorzaken hebben. Bijvoorbeeld door de ziekte die je hebt of erfelijke aanleg. Bij leverziekten, nierfalen, hersentumor, parkinson, alzheimer, MS, suikerziekte (diabetes) komen smaakproblemen vaak voor.
Vaak ervaren sporters deze metaalsmaak nadat ze in de buitenlucht een intensieve training achter de rug hebben. Geen paniek, dit is niet gevaarlijk. Het proeven van bloed na een work-out komt vaak voor. De smaak wordt veroorzaakt door rode bloedcellen die kapotgaan tijdens een training.
De geur- en/of smaakzin kunnen tijdelijk of blijvend verminderd/veranderd zijn door bijvoorbeeld infecties (verkoudheid), ontsteking (chronisch geur- en smaakverlies), bestraling op het hoofd, chemotherapie, inname van bepaalde medicatie, te droge mondslijmvliezen, roken, depressie, hoofdtrauma en tumoren.
Verworven smaak (letterlijke vertaling van het Engelse acquired taste) is een smaak die aanvankelijk meestal als onaangenaam wordt ervaren en pas na enige gewenning gewaardeerd wordt.
Ageusie is het verlies van de smaakzin. Soms is dit het gevolg van een neuspassagestoornis, aangezien veel van de smaakzin eigenlijk op geurwaarneming berust. De echte smaakzin huist echter op de tong en kan ook direct uitvallen.
Dyspepsie betekent letterlijk een verstoorde spijsvertering in het bovenste deel van het spijsverteringskanaal (slokdarm, maag en/ of dunne darm). Ook wel aanhoudende of terugkerende indigestie (= storing van de spijsvertering) zonder aanwijsbare oorzaak of afwijking in het spijsverteringskanaal.
Neem iets fris-zuurs om op te kauwen of om op te zuigen, bijvoorbeeld: een zuurtje, pepermunt, (suikervrije) kauwgom, zacht snoep of een waterijsje. Ook fris-zure producten als tomaat, komkommer, augurk, appel en zilveruitjes kunnen helpen.
Het proeven van pittig of 'heet' eten heeft niets te maken met de smaakpapillen. Deze sensatie wordt veroorzaakt door andere receptoren, die pijn registreren. Het is een misverstand dat je zoet alleen maar aan de voorkant van je tong proeft en bitter achteraan. Iedere smaakppapil op je tong kan elke smaak waarnemen.
Als het gaat om een metalen geur, zijn er meestal tand- of maagklachten. Als de getroffen persoon lijdt aan lever- of nierproblemen, kan er een slechte adem ontstaan die doet denken aan ammoniak.
“Bij het eten van zure producten, zoals fruit, kan een chemische reactie ontstaan. De zuren reageren dan met het zilveren bestek en geven daardoor een smaakafwijking. Ook bij het eten van kaviaar en een ei met een zilveren lepel kan een bittere of metaalachtige smaak ontstaan.
Ontsteking van de tandholte:
Hierdoor kunnen er voedselresten in de holte komen en beginnen te ontsteken. Je krijgt dan typisch meer pijn 2 tot 3 dagen na het trekken van de tand. Door de ontsteking ruikt de adem vaak slecht en pijnstillers kunnen de pijn niet volledig wegnemen.
Bijna alle klassen geneesmiddelen die worden gebruikt voor hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten, worden in verband gebracht met smaakstoornissen. Het meeste komen deze voor bij ACE-remmers en angiotensine II-receptorantagonisten. Voorbeelden hiervan zijn enalapril, captopril, losartan en candesartan.
Smaakpapillen kunnen over het algemeen heel goed herstellen. Als de oorzaak verdwijnt, komt de smaak na verloop van tijd vaak terug. Zo zal na een infectie of ontsteking de smaak vanzelf terugkomen. Ook na een kankerbehandeling komt de smaak na verloop van tijd terug.
Redenen waarom koffie opeens niet meer lekker smaakt
Onzuiver water, rijk aan kalk, mineralen of chloor of met een sterke geur, kan de smaak van je koffie negatief beïnvloeden. Een waterfilter of ontkalkingsmiddelen kunnen dit probleem voorkomen. Lees verderop meer over waterfiltratie en ontkalken.
Het burning mouth syndroom is kenmerkend aan het aanhoudend branderig gevoel in de mond (tong, lippen, wangen, verhemelte). Dit kan gepaard gaan met een verandering in smaak.
Ontsteking in de mond (stomatitis)
Bij een ontsteking in je mond is er sprake van irritatie van het mondslijmvlies: de slijmvlieslaag aan de binnenkant van de mondholte. Het mondslijmvlies is dan gevoelig, pijnlijk, rood en/of opgezwollen. Dat kan komen door slechte mondverzorging of een droge mond.
“Patiënten wiens smaak is aangetast kunnen heel erg aanhikken tegen één keer een grote portie eten. Soms is het beter om zeven tot acht keer per dag iets kleins te eten.” Voeg kruiden toe. “Zo ruikt het eten sterker, wat weer invloed heeft op de smaak.”