De oudste Nederlandse kroketten dateren van 1830. In de 19e eeuw werd gaar restvlees verwerkt tot een gepaneerde kroket om het vlees langer te kunnen bewaren. In deze tijd was het een chic tussengerecht, maar in de Tweede Wereldoorlog evolueerde de kroket tot een echte snack.
Geschiedenis. De vleeskroket komt waarschijnlijk oorspronkelijk uit Frankrijk. In een druk uit 1705 van Le cuisinier royal et bourgeois, (eerste druk 1691) dat werd geschreven door François Massialot, de kok van Lodewijk XIV, staat al een recept voor kroketten ('croquets').
De Nederlanders ontdekten het gerecht pas veel later - het eerste Nederlandse recept dateert pas uit 1830 ! In de 19e en 20e eeuw veranderden kroketten van een gerecht van de elite in een gerecht van het volk, omdat restjes vlees werden gebruikt om de ragout te maken.
Dit werd al in de zeventiende eeuw gedaan. De snelle snack met vleesragout die wij kennen als kroket is echt een Nederlandse uitvinding. De kroket doet rond 1860 zijn intrede bij restaurants, bakkerijen-kokerijen en zogenaamde confiseurs in met name de steden in de Randstad. Op dat moment is het nog een delicatesse.
Het is even schrikken, maar de kroket is geen Nederlandse uitvinding. De kroket komt waarschijnlijk uit Frankrijk, waar in 1705 een eerste recept werd neergeschreven in Le cuisinier royal et bourgeois, het kookboek van de kok van Lodewijk XIV.
Meerman diept in Eetgenot het oudste recept voor kroket op, een Franse croquette uit 1691, met een basis van kaas, room en dooiers. De vertrouwde vulling in de nu gangbare kroket is echter een bechamelsaus die, aldus Meerman, 'volgens Franse geleerden pas op 18 januari 1817 voor het eerst in kroketten verwerkt werd'.
Op de valreep van 2020 kregen wij te horen dat onze kroketten uitgeroepen zijn als Lekkerste van Nederland door Krokettentest! Vlaams friteshuis Van Gogh in Amersfoort komt met verschillende kroketten voor in bijna alle categorieën van de Hall of Fame 2021, die op oudjaarsdag werd gepubliceerd.
Om wat voor producten gaat het? In Nederland wordt paardenvlees in verschillende vormen verkocht: als paardenbiefstuk of paardenrookworst, maar ook verwerkt in bijvoorbeeld ingeblikt stoofvlees, en snacks zoals vleeskroketten, gehaktstaven en bitterballen.
Weetje: De oorsprong van de bamischijf ligt in Indonesië. In de jaren vijftig werden de eerste bamisnacks geïntroduceerd in Nederland. Het idee ontstond om restjes bami te verwerken tot balletjes (de bamibal), die werden gepaneerd en gefrituurd.
Het woord 'kroket' komt van het Franse 'croquer', dat knabbelen betekent. In een receptenboek uit 1651 (Le cuisinier royal et bourgeois) van de kok van Lodewijk XIV werd hij al beschreven. Belgen zijn volgens velen experts in garnalenkroketten en Engelsen zouden de beste kaaskroketten maken.
De geschiedenis van de kroket
De kroket ontstaat waarschijnlijk eind 17e eeuw in Frankrijk. Het lijkt destijds meer op een grote bitterbal, ter grootte van een ei. Oorspronkelijk is de kroket een luxe tussengerecht, bedoeld voor de hogere klasse.
De eerste bitterbal (danken we aan de Spanjaarden)
De bitterbal danken we vermoedelijk aan de Spanjaarden die tot halverwege de zeventiende eeuw in (delen van) ons land heersten. Zij frituurden balvormige hapjes met een korst van oud brood waar ze ragout in stopten.
Een gefrituurde kroket bevat zo'n 190 kilocalorieën, is arm aan vitamines en vezels en rijk aan calorieën, vet en zout. Ook zit in één kroket maar liefst een kwart van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid zout en verzadigd vet. Af en toe een keer een kroket kan natuurlijk prima. Het advies is: niet te veel en te vaak.
De vulling van een kroket is bijvoorbeeld een salpicon. Een salpicon bestaat meestal uit een bouillon die met een roux gebonden is en met daarin kleine stukjes gesneden vlees of vis al dan niet gemengd met gesneden groenten. Salpicon.
Hoewel bitterballen vooral geliefd zijn in Nederland, is het geen oer-Hollands product. De bitterbal zou tijdens de Tachtigjarige Oorlog ontdekt zijn door een Spaanse scheepskok. Spanje is wereldwijd bekend voor zijn tapa's, dat was ook vroeger zo.
De meeste paarden die in Argentinië worden geslacht, komen uit de Verenigde Staten. Ook daar is de consumptie van paardenvlees verboden omdat veel afgedankte paarden vaak vol zitten met medicatie die ze ongeschikt maakt voor menselijke consumptie.
Frikandellen worden gemaakt van voornamelijk kippenvlees (soms seperatorvlees, dit is het vlees wat aan de karkassen blijft zitten als de grote stukken er af zijn gesneden), varkensvlees en in sommige gevallen een klein beetje paardenvlees.
Gefrituurd bevat een kroket gemiddeld 21 meer calorieën dan een frikandel. Dit komt omdat de kroket meer vet opneemt tijdens het frituren. Kleine side note: we weten allemaal dat een frikandel met saus – welke dan ook – een stuk lekkerder is, waar de kroket slechts met een laagje mosterd een hemels niveau bereikt.
Stamppot (Nederlands Nationaal Gerecht)
Een typisch Nederlands ontbijt bestaat uit brood, al dan niet geroosterd, met kaas, vlees, boter en zoet beleg, zoals chocoladepasta, hagelslag en vlokken. Naast een belegde boterham eten Hollanders ook dikwijls beschuit, ontbijtkoek, krentenbrood of een bordje pap.
De Van Dobben croquet is zaterdag j.l. als beste getest in de supermarktkrokettentest van Kassa, het consumentenprogramma van de VARA. Een expert panel o.l.v. de bekende banketbakker Cees Holtkamp uit Amsterdam gaf de Van Dobben croquet een 8.3, de andere kroketten ver achter zich latend.
Elite Croquet
Een luxe croquet met een krokant korstje, royale vulling van mals draadjesvlees en de karakteristieke smaak van runderbouillon.
De kroket komt waarschijnlijk uit Frankrijk. Daar werd in 1705 een eerste recept neergeschreven in Le cuisinier royal et bourgeois, het kookboek van de kok van Lodewijk XIV. Het is het oudste, bekende recept van de vleeskroket.