De rol van cafeïne in het brein Na het drinken van koffie neemt het lichaam de cafeïne snel op in het bloed. Binnen enkele minuten bereikt het de hersenen. Daar blokkeert cafeïne de werking van adenosine, een stof die normaal zorgt dat u zich moe voelt. Het gevolg is dat u zich alerter en energieker voelt.
Koffie kan de hersenactiviteit stimuleren en de cognitieve prestaties verbeteren, wat vooral nuttig kan zijn bij taken die veel mentale inspanning vereisen. Dit komt doordat cafeïne de productie van bepaalde neurotransmitters, zoals dopamine en noradrenaline, kan stimuleren.
Cafeïne stimuleert je zenuwstelsel en heeft daardoor invloed op wat je doet, voelt en denkt. Bij 75 milligram of meer kan het je alertheid en concentratie verhogen. Ook kan cafeïne bij sporten je prestatie en uithoudingsvermogen verbeteren, en de zwaarte van de inspanning voor je gevoel verlagen.
Cafeïne stimuleert tal van lichaamsfuncties. Het werkt direct op de hersenen en stimuleert daar de afgifte van het stresshormoon adrenaline, wat op zijn beurt de afgifte van dopamine stimuleert. Dopamine is een neurotransmitter, die je hersenen stimuleert en waardoor je je gelukkiger voelt.
Het effect van koffie op je slaap
Cafeïne blokkeert de receptoren die je moe laten voelen, waardoor je niet het idee hebt dat je aan slaap toe bent. Dit kan je biologische klok behoorlijk verstoren. Hierdoor kan een kop koffie voor het slapen zorgen dat je moeilijk in slaap komt en nog lang wakker blijft liggen.
Maar uit nieuw onderzoek blijkt dat het beter is om na het opstaan een uur of twee te wachten met cafeïne. 's Ochtends maakt ons lichaam namelijk relatief veel cortisol aan, een stresshormoon dat er onder meer voor zorgt dat we 's ochtends wakker worden en dat ons overdag bij de les houdt.
Dus, wanneer is het beste moment om dat kopje thee te drinken? Er is geen wetenschappelijk bewijs voor een "beste moment". Maar een kopje koffie halverwege tot laat in de ochtend , tussen 9.30 en 11.00 uur, kan je helpen om de meeste voordelen van koffie te behalen. Dat is het moment waarop je cortisolspiegel begint te dalen en je de grootste impact van cafeïne ervaart.
OVERGEVOELIGHEID VOOR CAFEÏNE
Mensen die overgevoelig zijn voor cafeïne reageren zelfs op een kleine dosis cafeïne. Ze kunnensymptomen van "cavitatie" of cafeïnisme ervaren bij hoeveelheden vanaf 100 mg. Dit betekent dat ze een snelle hartslag, nervositeit of slapeloosheid kunnen ervaren na minder dan één kop koffie.
Cafeïne heeft een halfwaardetijd van ongeveer 5 uur. Dit betekent dat als 's ochtends om 8 uur een kopje koffie drinkt, de helft van cafeïne om 13:00 uur uit je lichaam is verdwenen. Het duurt dus ongeveer 10 uur voordat cafeïne volledig uit je lichaam is.
Symptomen. Symptomen van een cafeïne-intoxicatie zijn o.m. misselijkheid, braken, hoofdpijn, hartkloppingen, agitatie, angst en bevingen.
Wanneer de stressvolle situatie voorbij is, geven je hersenen het signaal af dat het niet meer nodig is om stresshormonen aan te maken. Het aanmaken van adrenaline en cortisol wordt na dit signaal dan ook geremd, waardoor het stresssysteem weer tot rust komt en je lichaam weer kan ontspannen.
Zenuwpijn kan erger worden of pijnscheuten geven: bij aanraken, kou of wrijven. Probeer dit te voorkomen. Sommige mensen vinden het wel prettig om de pijnlijke plek warm te maken of juist koud. Dat kan helpen om de pijn minder te maken.
Daarbij moet je oppassen met cafeïne, want dat stimuleert de spieren. Het gaat dan niet om een enkel kopje koffie of glas cola, maar om meerdere drankjes. En in energiedrankjes zit vaak een veel hogere concentratie cafeïne. Door veel cafeïne, schiet een spier eerder in een kramp.
Naast de eetwissels is het voor je hersenen gezond om:
Genoeg water en thee zonder suiker te drinken. Een volwassene heeft elke dag 1,5 tot 2 liter vocht nodig. Als het erg warm is of als je intensief beweegt, is dit nog wat meer. Drink je te weinig, dan kun je last krijgen van problemen met denken.
Gemiddeld zit in 250 ml Redbull 80 mg cafeïne, dat staat gelijk aan bijna 2 kopjes koffie. Het Voedingscentrum adviseert dat gezonde volwassenen ongeveer 400 milligram (mg) cafeïne per dag mogen binnenkrijgen.
Volgens de aanbeveling van de Hoge Gezondheidsraad kunnen volwassenen tot 400 mg cafeïne per dag opnemen zonder gezondheidsproblemen (3). Dat komt neer op 5 koppen koffie van gemiddelde sterkte. Zwangere vrouwen of vrouwen die wensen zwanger te worden, kunnen tot 300 mg per dag gaan, ongeveer 3 à 4 koppen.
Ongeveer 6 uur nadat je cafeïne hebt ingenomen, bevindt de helft ervan zich nog in je lichaam. Cafeïne is mogelijk pas na 10 uur volledig uit je bloedbaan verdwenen. Bijwerkingen op korte termijn zijn onder andere: een alert gevoel.
Volgens sommige studies zorgt het drinken van veel koffie en cafeïne voor negatieve cardiovasculaire effecten zoals aderverkalking, gedragswijzigingen, een verhoogd risico op kanker en verminderde vruchtbaarheid bij mannen. Het betreft hier allemaal studies die wetenschappelijk uitgevoerd werden.
Volgens nieuw onderzoek in circadiane biologie en neurowetenschappen kan het ongeveer 90 minuten wachten met het nuttigen van cafeïne de focus, stemming en nachtrust verbeteren . Het gaat er niet om je ochtendkoffie op te geven, maar om het te timen zodat het overeenkomt met het natuurlijke cortisolritme van je lichaam.
Cafeïne blokkeert de adenosinereceptoren in je hersenen. Deze adenosinereceptoren geven het signaal door dat je moe wordt. Zodra adenosine bij de adenosinereceptoren aankomt verlaagt je hartslag en ga je rustiger ademhalen. Het sympathisch zenuwstelsel wordt afgeremd, zodat je tot rust komt.
Voor de meeste mensen is het vaak alleen een sterke gewoonte. Iemand kan wel gewend raken aan cafeïne. Iemand die stopt met cafeïne nemen nadat die het elke dag neemt kan dan klachten krijgen. Denk hierbij aan moe zijn, minder blij zijn en hoofdpijn.
De misvatting dat een donkere koffie meer cafeïne bevat komt omdat veel mensen smaak associeren met cafeïne niveaus in de koffie. De sterkere smaken in een dark roast worden gezien als sterker en dus ook meer cafeïne bevatten. Cafeïne geeft geen smaak af, de smaak komt door het brandproces.
Drink je namelijk koffie op een nuchtere maag, dan laat je maag extra HCL-zuur vrij. Dat is een stofje dat in principe vrijkomt als er voedsel in de maag komt dat verteerd moet worden. Koffie is alleen geen vast voedsel, dus zal het HCL-zuur zich voornamelijk te goed doen aan je maagwanden.
Drink jij 's avonds vaak koffie en slaap je prima. Blijf dat dan vooral doen, want dan ben jij minder gevoelig voor cafeïne! Het is namelijk zo dat cafeïne niet bij iedereen hetzelfde doet. De invloed ervan verschilt van persoon tot persoon.
Volgens het Voedingscentrum kunnen gezonde volwassenen zonder al te veel problemen zo'n 4 kopjes koffie per dag drinken, als het om filterkoffie, pad-koffie of oploskoffie gaat. Drink je liever espresso (los of uit cups) dan is 2 tot 3 kopjes per dag het maximum.