In de praktijk is melk gezond voor kinderen, jongeren en twintigers. Het lichaam is dan nog in volle ontwikkeling en kan de nuttige stoffen goed gebruiken. Daarnaast is melk gezond voor ouderen en met name voor zeventigplussers.
'Twee glazen melk per dag is goed voor je'
"Er wordt door de Richtlijnen Goede Voeding geadviseerd om twee porties zuivel per dag te nemen", zegt Ellen Kampman, hoogleraar Voeding en Kanker aan Wageningen University and Research. "In zuivel zitten belangrijke bouwstenen, zoals calcium, vitamine B12 en B2.
De raad adviseert om tussen de 250 en 500 ml melk per dag te consumeren, als bijdrage aan de inname van calcium, vitamine B2 en B12. Let op: deze aanbevolen hoeveelheid gaat over melk in vloeibare vorm. Het equivalent in bijvoorbeeld yoghurt of kaas vind je in dit overzicht.
Melk kan de samenstelling van de darmflora veranderen, zodat er meer slechte bacteriën de darmen kunnen koloniseren. De goede bacteriën moeten dan het veld ruimen[1]. Als je weet dat je gevoelig bent voor zuivel of lactose intolerantie hebt, maak het je darmen dan niet moeilijker dan nodig.
Voor de meeste mensen is het drinken van 1-3 kopjes melk per dag, afhankelijk van leeftijd en voedingsbehoeften, in lijn met de voedingsrichtlijnen en levert het gezonde voedingsstoffen zonder significant risico op overconsumptie. Het is belangrijk om rekening te houden met individuele voedingsbehoeften en gezondheidsproblemen bij het bepalen van de melkconsumptie.
Melk en zuivelproducten dragen waarschijnlijk alleen bij aan gewichtstoename als je er te veel van drinkt . Toch is een extra glas melk – zelfs volle melk – meestal een betere keuze dan voedingsarme opties zoals frisdrank of alcohol. Net als andere voedingsrijke voedingsmiddelen kan melk een plaats hebben in een dieet gericht op een gezond gewichtsbeheer.
Veel Generatie Z'ers voelen zich mogelijk gedwongen hun steentje bij te dragen aan de strijd tegen klimaatverandering door geen koemelk te drinken of te kopen. Generatie Z'ers vermijden mogelijk ook melk vanwege de ongezonde eigenschappen en kiezen in plaats daarvan voor de talloze melkalternatieven.
Als de lactose uit de voeding niet of onvoldoende verteerd wordt, komt de lactose onveranderd in de dikke darm terecht en trekt daar vocht aan. De ontlasting kan daardoor dunner worden en (ernstige) diarree veroorzaken. Daarnaast kan de lactose in de dikke darm worden afgebroken door darmbacteriën (darmflora).
Melk beschermt tegen darmkanker
Uitgebreid onderzoek heeft aangetoond dat zuivel (bij meer dan 100 ml per dag) mogelijk beschermt tegen tumoren in de dikke darm. In melk zit relatief veel calcium. Calcium beschermt cellen in de darmen tegen schade door zuren.
Het Voedingscentrum adviseert mensen boven de 70 jaar om dagelijks 600 g melk en melkproducten en 40 g kaas te nemen, bij voorkeur de halfvolle en magere varianten. Ook kaas is een bron van eiwit en calcium en past daarom in een gezond voedingspatroon, bij voorkeur 20+ en 30+ kaas.
"Aanvankelijk heb je mogelijk minder last van een opgeblazen gevoel en gasvorming, omdat sommige mensen lactose-intolerant zijn. De calciuminname kan afnemen, wat de botgezondheid beïnvloedt. Huidaandoeningen die verband houden met zuivelallergie zouden kunnen verbeteren", zei hij. Hij voegde eraan toe dat de voedingsinname mogelijk moet worden aangepast, aangezien melk een bron van eiwitten en vitamines is.
Mensen die veel magere of halfvolle melk drinken hebben een iets hoger overlijdensrisico, vooral door hartfalen of colorectale kanker. Terwijl bij mensen die veel volle melk drinken juist cardiovasculaire aandoeningen en diverse soorten kanker vaker voorkwamen.
Met je dagelijkse portie zuivel verklein je het risico op darmkanker. Melk en melkproducten zoals 30+ kaas, yoghurt en karnemelk leveren daarnaast veel goede voedingsstoffen. Ze bevatten eiwit en zijn een bron van de vitamines B2, B12 en calcium. Het vet in melk bevat wel veel verzadigde vetten.
Te veel melk drinken kan spijsverteringsproblemen veroorzaken, zoals een opgeblazen gevoel, krampen en diarree . Als je lichaam lactose niet goed kan afbreken, komt het in het spijsverteringsstelsel terecht en wordt het afgebroken door darmbacteriën. Hierdoor kunnen gasvorming en andere spijsverteringsproblemen ontstaan.
Dit zijn de voordelen van stoppen met melk:
Minder verzadigde vetten en cholesterol. Minder kans op gezondheidsproblemen zoals acne en hormonale disbalans. Minder kans op lactose-intolerantie. Verbeterde hart- en vaatgezondheid.
Vetabsorptie problemen: vetten kunnen dan niet goed worden opgenomen door je spijsvertering. Hierdoor komt het vet in je ontlasting terecht. Ook een dieet met veel vetrijke maaltijden en te weinig vezels kan bijdragen aan plakkerige of vettige ontlasting.
Lactose-intolerantie is een aandoening die de vertering van de suiker in melk en melkproducten, lactose genaamd, bemoeilijkt . Mensen met lactose-intolerantie hebben vaak last van diarree, gasvorming en een opgeblazen gevoel na het eten of drinken van voedsel dat lactose bevat. De aandoening is meestal ongevaarlijk, maar de symptomen kunnen ongemak veroorzaken.
Als je niet tegen melk kunt, krijg je klachten als je veel melk drinkt. Of veel producten eet waar melk in zit. Je krijgt dan last van buikpijn, diarree en winden laten. De klachten komen doordat er in je darm te weinig van het eiwit lactase is.
Melk en melkproducten dragen bij tot een volwaardige voeding die de gezondheid bevordert. Dat is recent bevestigd in de nieuwe voedingsaanbevelingen voor volwassenen van de Hoge Gezondheidsraad die adviseert om dagelijks tussen 250 en 500 ml melk en melkproducten te gebruiken.
Wat is de aanbevolen hoeveelheid melk en melkproducten per dag? De Hoge Gezondheidsraad raadt volwassenen een inname aan tussen 250 en 500 ml melk of melkproducten per dag (bv. yoghurt, karnemelk, kaas); 250 ml melkequivalenten komt overeen met zo'n 250 g yoghurt, 100 g plattekaas of 25 tot 50 g harde kaas.
Zuivelproducten
Hoewel zuivel niet voor iedereen ontstekingsbevorderend is, kunnen sommige mensen gevoelig zijn voor de eiwitten in zuivel, zoals caseïne, wat ontstekingen kan veroorzaken. Dit kan leiden tot spijsverteringsproblemen en ontstekingen bij mensen die lactose-intolerant of gevoelig zijn voor zuivel.
Drink bij het wakker worden een groot glas melk. Fabel: „Ook hier weer, het nemen van extra vocht helpt het vochtverlies sneller aan te vullen en de vochtbalans op peil te houden. Maar er is geen wetenschappelijk bewijs dat er in melk een specifiek stofje zit dat helpt tegen een kater.”
In het kort. Klachten als je niet tegen melk kunt, zijn buikpijn, diarree en winden laten. Je hebt te weinig van het eiwit dat melk verteert.