Mensen die minder vlees en zuivel nemen, hebben een lagere voedselafdruk en zorgen voor minder broeikasgasuitstoot en landgebruik. Een voedingspatroon zonder vlees (vegetarisch of veganistisch) zorgt voor een lagere broeikasgasuitstoot dan het gemiddelde voedingspatroon met vlees en zuivel.
Onderzoek van de Oxford University laat zien dat wanneer iedereen vegetarisch zou eten, de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen met 63% zou dalen. Daarnaast zou de vraag naar land drastisch afnemen, omdat er veel minder landbouwgrond nodig is voor de productie van plantaardige voeding dan voor vleesproductie.
Door te kiezen voor een vegetarisch dieet in plaats van een dieet dat rijk is aan dierlijke producten, kunnen mensen de hoeveelheid land, water en olie die zij verbruiken, drastisch verminderen. Ook de hoeveelheid vervuiling die zij anders zouden veroorzaken, kan hierdoor worden verminderd .
Volgens de rekenmeesters van het Planbureau voor de Leefomgeving zorgt een gemiddeld dieet met vlees in ons land voor 8 kilo CO2-uitstoot per dag, een volledig vegetarisch dieet daarentegen voor 6,4 kilo. Als je geen vlees eet, bespaar je dus 1,6 kilo CO2-uitstoot per dag.
Het eten van vlees heeft een grote impact op het klimaat en het milieu. De productie van plantaardige eiwitrijke voedingsmiddelen veroorzaakt veel minder milieuschade dan die van vlees. Voor 1 kilo vlees is bijvoorbeeld gemiddeld 5 kilo plantaardig materiaal (veevoer) nodig (Milieu Centraal, 2021b).
Vlees is verantwoordelijk voor 27 procent van broeikasgassen die vrijkomen bij de productie van een gemiddeld Nederlands eetpatroon. Voor de productie van 1 kilo vlees is ongeveer 4 tot 25 kilo plantaardig voer nodig. En voor de productie van voer is veel land, water en energie nodig.
Duidelijk is dat vliegen erg slecht is voor het klimaat. Maar is het slechter dan vlees? Op Nederlands niveau draagt de veestapel volgens de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (Rli) voor 10% bij aan de broeikasgasuitstoot. Het vliegverkeer 6,5%, blijkt uit cijfers van het CBS.
De verbranding van olie en aardgas stoot het meeste CO2 uit, terwijl planten en oceanen de balans enigszins herstellen door kooldioxide op te nemen. De fossiele brandstoffen olie en aardgas zijn bij verbranding de grootste CO2-uitstoters, vooral als ze verstookt worden om elektriciteit te produceren.
De meeste soorten milieubelasting zijn hoger voor kaas dan voor kipfilet. Om 1 kilo kaas te maken is namelijk tot wel 10 liter melk nodig. De klimaatimpact van vleesvervangers gemaakt van zuivel kun je ook vergelijken met kip en varkensvlees.
Door op één dag vlees te vervangen door bijvoorbeeld vegetarische burgers of peulvruchten, besparen mensen 26% uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen en ongeveer 19 liter water (tabel 2).
Volgens het Voedingscentrum is het verteringsstelsel van iemand die al jarenlang vegetariër is geweest, gewoon nog hetzelfde. Het kan wel zo zijn dat je lichaam weer even moet 'wennen' aan het eten van vlees. Je vleesloze bestaan uitluiden met een flinke biefstuk is vragen om problemen.
Opwarming door uitstoot van broeikasgassen
Dit komt vooral door de uitstoot van broeikasgassen als CO2 en methaan. Broeikasgassen zorgen ervoor dat warmte op de aarde wordt vastgehouden. Daardoor stijgt de temperatuur. De toename van CO2 komt vooral door de verbranding van aardolie, aardgas en steenkool.
Doordat ze geen dierlijke voedingsmiddelen eten, is het voor veganisten moeilijker om voldoende vitamine B12, ijzer, calcium en jodium op te nemen. Daarom moeten ze aandacht besteden aan goede eiwitcombinaties, voldoende energie innemen en ervoor zorgen dat ze genoeg vitaminen en mineralen binnenkrijgen.
Rund- en lamsvlees zijn het meest vervuilend, daarna volgt varkensvlees. Kip is het minst vervuilend. Kies ook eens voor gerechten zonder vlees of gebruik een plantaardige vleesvervanger. Verspil zo min mogelijk eten.
Als je je hele leven vegetarisch eet, laat je gemiddeld zo'n 900 dieren leven. Vegetarisch eten is vaak beter voor het milieu. Vleesproductie vraagt vele malen meer voedingstoffen dan het oplevert en ook veel meer water dan voor het verbouwen van groenten, fruit en granen nodig is.
Stoppen met rood vlees heeft een bewezen, positief effect op je lichaam. Uit talloze onderzoeken blijkt dat het eten van rood vlees de kans op diabetes type 2 verkleint, je cholesterolwaarde omlaag brengt en spijsvertering en stoelgang verbetert.
Welk dier vervuilt dan het meest? Het ene dier is het andere niet: runderen eten meer en ander voer dan kippen. Runderen (of preciezer geformuleerd: de productie van rundvlees) vragen ook de meeste ruimte en stoten de meeste broeikasgassen uit (met name omdat ze veel methaan produceren), gevolgd door varkens en kippen.
De impact van vlees eten is buitensporig groot. Dierlijke producten zijn verantwoordelijk voor ongeveer 60% van de voedsel gerelateerde uitstoot van broeikasgassen. Vlees en zuivelproducten zijn de onderdelen van ons dieet die het meest schadelijk zijn voor ons klimaat, en in het algemeen voor het milieu.
Veruit de meeste energie die we in Nederland verbruiken (zo'n 80 procent) komt van fossiele brandstoffen: aardolie, aardgas en kolen. Deze fossiele brandstoffen zorgen voor de uitstoot van broeikasgassen, en bovendien veroorzaken ze de nodige vervuiling.
Bangladesh en Pakistan blijven nog steeds de meest vervuilende landen ter wereld. De algemene luchtkwaliteit in Bangladesh is vijftien keer hoger dan de WHO-richtlijnen voor PM2,5, in Pakistan veertien keer hoger. India staat op plaats drie met een algemene luchtkwaliteit die tien keer hoger is dan de WHO aanbeveelt.
CE Delft deed onderzoek naar de Rotterdamse haven. Daaruit blijkt dat de haven de grootste vervuiler van Nederland is, met een uitstoot van 604 megaton CO₂.
De zes grootste uitstoters zijn: China, Verenigde Staten, EU27, India, Rusland en Japan [1]. De daaropvolgende acht landen met de grootste broeikasgasuitstoot zijn Brazilië, Indonesië, Iran, Canada, Saoedi-Arabië, Australië, Mexico en Zuid-Korea.
130 LITER WATER
Wanneer je één week geen vlees eet bespaar je ongeveer 130 liter watergebruik. Deze hoeveelheid water was anders gebruikt voor irrigatie voor de productie van veevoer, veehouderij en de productie van je dagelijkse portie vlees.
Via je neusslijmvlies worden deze signalen naar je hersenen gestuurd. Maar door de lage luchtdruk en droge omgeving in het vliegtuig werken ook deze signalen minder goed. Daardoor smaakt eten in het vliegtuig dus anders dan op de grond.
Verder draagt een vliegreis tot 4 keer zoveel bij aan het broeikaseffect als dezelfde reis per benzineauto. Ook hier is het verschil het grootst op de korte afstand. Het verschil wordt nog groter als we uitgaan van een elektrische auto (tot 14 keer zoveel).